Рубрика: Биласизми?

Зарафшон олтини: қўй териси билан зар ювиш тарихи

• “Зарафшон” номида “зар”нинг мавжудлиги ушбу дарёнинг олтин билан боғлиқлигини кўрсатиб турибди, дейиш мумкин[1]. Халқ орасида қадимдан бу дарё қумидан олтин ювилгани, сувдаги зар зарраларини тутиб қолиш учун эса қўй терисидан фойдаланилгани ҳақида турли...

Истанбулнинг бухоролик шайхлари: Шайх Аҳмад Бухорий ва унинг мақбараси тарихи

• Султонлар эътиборидаги нақшбандий шайхи, йўқолиб қайта топилган қабр ва Усмонийлар пойтахтидаги Мовароуннаҳр излари Истанбулнинг тарихий маркази – Фотиҳ туманидаги Ункапани (Unkapanı) маҳалласида, Ускюплю (Üsküplü) кўчаси бўйлаб юрсангиз, оқ мармар билан қопланган, саккизбурчак шаклидаги...

Марям ал-Ижлия: X аср Ҳалабида устурлобсозлик анъанаси

• Ал-Ижлия X аср ўрталарида Ҳалабда устурлоб ясаш билан шуғулланган муҳандис-олима сифатида маълум. У ҳақидаги биографик маълумотлар чекланган бўлиб, асосий қайд Ибн ан-Надимнинг “Ал-Фиҳрист” асарида келтирилган. Бу қайд ал-Ижлияни астрономик ҳисоблаш, амалий геометрия ва...

Чор Россиясида ўзбек тили ўқитилганми?

• Ўзбек тилининг Россия олий таълимида ўрганилиши фақат совет даври билан боғлиқ эмас. Бу жараённинг айрим илдизлари Чор Россияси давридаги шарқшунослик таълимига бориб тақалади. Санкт-Петербург давлат университети Шарқ факультети доценти, филология фанлари номзоди А.И....

Айнулар: Япония шимолидаги қадимий туб халқ

• Айну халқи Шимолий Япония ва Охот денгизи ҳафзаси тарихида муҳим ўрин тутган туб аҳолидир. “Айну” сўзи айну тилида “одам”, “инсон” маъносини англатади; айнулар ўз юртини кўпинча Айну мосир – “айну ери” ёки “инсонлар...

Жазоирнинг босиб олиниши ёхуд “Елпиғич воқеаси”

• 1827 йил 29 апрелда Жазоирда XIX аср халқаро муносабатлари тарихига энг ғайриоддий дипломатик жанжаллардан бири сифатида кирган воқеа юз берди. Жазоир ҳукмдори – дейи[1] – Ҳусайн III француз консули Пьер Девални рамзий маросим...

Амир Темур империясида ҳинд филлари

• XV аср бошларида Мовароуннаҳрнинг сиёсий ва маданий маркази бўлмиш Самарқанд нафақат меъморий дурдоналари, балки минтақа учун хос бўлмаган экзотик элементлари билан ҳам дунё сайёҳларини ҳайратга солган. Бундай ғайриоддий манзаралардан бири – шаҳар кўчаларида...

Юкагирлар: Бир авлод умрида йўқликка юз тутган халқ

• Шарқий Сибирнинг XVII-XVIII асрлардаги этнографик манзараси минтақадаги туб аҳоли таркибининг сезиларли ўзгариши билан характерланади. Бу даврда кўп сонли этник гуруҳлар ареалининг қисқариши ва айрим жамоаларнинг бошқа халқлар таркибига сингиб кетиши кузатилган. Ушбу жараённинг...

Эфиопия фожиаси: Иккинчи жаҳон уруши олдидаги сўнгги бекат

• 1936 йил 9 май. Муссолини Рим марказидаги Венеция саройи (Palazzo Venezia)[1] балконига чиқиб келди. Бу балкон фашизм тарихидаги рамзий нуқта эди: дуче у ердан 1922 йилда “Римга юриш”дан сўнг нутқ сўзлаган, кейинчалик, 1940...

Ла-Манш ва Наманганни боғлаган сир

• Иккинчи жаҳон уруши даврида Ла-Манш бўғозидаги Жерси оролида фашистлар асирлигидан қочиб, маҳаллий оила паноҳида жон сақлаган ўзбекистонлик аскарнинг 80 йиллик сири “фош бўлди”.

Паркент

ПАРКЕНТ – Тошкент вилояти Паркент туманидаги шаҳар (1984 йилдан), туман маркази. Яқин темир йўл станцияси ва вилоят маркази (Тошкент шаҳри)дан 47 км. Аҳолиси 49,1 минг кишидан зиёд (2009). Шаҳар аҳолиси ва хўжаликлари Паркентсой ва...

Бўка – археология ёдгорлиги

БЎКА – археология ёдгорлиги. Қорасув каналининг ўнг соҳилида, ҳозирги Бўка шаҳрининг шимолий чеккасида жойлашган. Майдони 6 гектар, баландлиги 20 м келадиган тепалик кўринишида сақланган (қадимда шаҳар 10 гектардан ортиқ ҳудудни эгаллаган). Қадимий арк (ҳисор),...

Регистон

РЕГИСТОН – Ўрта Шарқ мамлакатлари шаҳарларидаги марказий майдон. Кўпинча арк ёки ҳоким саройи ёнида барпо этилган. Турли йиғинлар ўтказилгани учун маъмурий-сиёсий аҳамиятга эга бўлган. Дастлаб, меъморий ечими содда бўлган; кўпчилик томонидан топталадиган бу жойга...

«Тараққий»

«Тараққий» – жадидлар газетаси. 1906 йил 14(27) июндан Тошкентда чоп этилган. Ношири ва муҳаррири – Исмоил Обидий. «Тараққий» том маънодаги илк миллий нашр ҳисобланади. Унинг саҳифаларида чор Россиясининг Туркистонда олиб бораётган мустамлакачилик сиёсатини дадиллик...

Мирзо Улуғбек расадхонаси ўрнини ким аниқлаган?

Бу саволга барча бирдек “Василий Лаврентевич Вяткин” деб жавоб беради. Тўғри, ушбу олим академик В.Бартольд ёрдамида археологик қазишмалар учун ажратилган маблағ билан 1908-1911 йилларда расадхона ўрнида дастлабки қидирув ишларини олиб борган ва иншоот қолдиқларини...