Рубрика: Жадидчилик

Нуриддин Муфтизода (Муфтизодалар қисмати. 2-қисм)

Салоҳиддин Муфтизоданинг укаси Нуриддин Муфтизода ҳам шўро мустабид тузумининг беайб қурбонларидан биридир. 1904 йил туғилган Нуриддин 1916 йилгача Мунаввар қорининг мактабида таьлим олган ва унинг энг севимли ўқувчиларидан бири эди. 1918-1919 йилларда тараққийпарвар зиёли...

Миллий тараққийпарварларнинг чор охранкаси томонидан таъқиб этилиши

XIX аср охири — XX аср бошларида, айниқса, 1905 йил рус инқилобидан кейин Туркистонда чор мустамлакачилик сиёсатининг кучая бориши билан маҳаллий халқ ўртасида мустамлакачилик зулмига қарши норозилик кайфияти кучая бошлади. Маҳаллий халқнинг пешқадам зиёлилари...

Муфтизодалар қисмати (1-қисм). Салоҳиддин Муфтизода

1886 йил Тошкент шаҳрида таваллуд топган Салоҳиддин Муфтизоданинг отаси муфти Абдумўмин (1918 йилда вафот этган) мадраса мударриси, билимдон ва ҳалол инсон сифатида ном қозонган эди. Шунинг учун у қозихона муфтиси бўлиши билан бир қаторда...

2-қисм. Туркистон Мухторияти ва унинг қонга ботирилиши тарихидан

Мухторият олиш учун ишни нимадан бошламоқ керак? Мулоҳазали кишилар “Олдин Петербургнинг бу ишга муносабатини аниқлаб, сўнгра ҳаракат бошламоқ керак”, деб йўл кўрсатдилар. Бир қанча масковчи бойлар, “закунчилар” ва жадидлар Петербургга бордилар, Уларнинг Муваққат Ҳукуматдаги...

Туркистон Мухторияти ва унинг қонга ботирилиши тарихидан (1-қисм)

1917 йил ёз ойларида Давлат думасига бўладиган сайлов олдидан номзодлар кўрсатиш учун сайловчилар рўйхатлари тузилди. Большевикларга ҳайриҳох сайловчилар тўртинчи рўйхатга, мустақиллик тарафдорлари эса саккизинчи рўйхатга қайд этилдилар. Рўйхатлар тузилгач, сайловолди йиғилишлари бўлиб ўтди. Хўқанд...

Некоторые мысли о турецких исследованиях по истории Туркестана, Туркестанской Автономии и джадидизма

Интерес османской интеллигенции к восточным тюркам, появившийся в последний период Османского государства, трансформировался в систематические исследования в Республике Турция, образованной в 1923 году. Основатель республики Мустафа Кемаль Ататюрк и его сподвижники придавали особое значение...

Просветительская деятельность джадидов Ташкента

Конец XIX – начало ХХ в. был этапом коренных изменений в шестимиллионном обществе Средней Азии, характеризовавшимся зарождением и становлением буржуазных отношений, культурным и духовно-нравственным подъёмом в обществе. Это время созревания и выхода на историческую...

Жадидлар. Абдулмажид Қодирий (Қодиров)

Мажид Қодирий (Қодиров) (Абдул-Мажид Қодирий), ҳақиқий исми Абдул-Мажидхон Қори Абдул Қодирхон Қори ўғли (2 октябр 1886 Қори ёғди маҳалласи, Тошкент — 5 октябр, 1938, Юнусобод, Тошкент) — олим, ўзбек адиби, ўзбек тилидаги биринчи адабиёт,...

Маджид Кадыри (Абдулмажид Қодирий)

Маджид Кадыри (Кадыров) (Абдул-Мажид Қодирий), настоящее имя Абдул-Мажидхон Кори Абдул-Қодирхон Қори угли (Қодиров) (2 октября 1886, Махалля Қори Ёгди, Ташкент — 5 октября 1938, Ташкент) — ученый, узбекский литературовед, автор первых учебников на узбекском...

«Садои Туркистон» («Туркистон овози») газетаси

«САДОИ ТУРКИСТОН» («Туркистон овози») – жадидларнинг ижтимоий-сиёсий, адабий-бадиий газетаси. 1914 йил 4 апрелдан 1915 йил 10 апрелга қадар Тошкентда ўзбек тилида нашр қилинган. Газета Убайдуллахўжа Асадуллахўжаев (Хўжаев) томонидан ташкил этилган ва унинг муҳаррирлигида фаолият...

Тошентдаги жадидчилик

ТОШКЕНТДАГИ ЖАДИДЧИЛИК – 19-аср охири ва 20-аср бошларида Туркистон минтақаси ва унга туташ ҳудудлар ҳаётида муҳим аҳамият касб этган ижтимоий-сиёсий маърифий ҳаракатнинг таркибий қисми. Бу ҳаракат дастлаб 19-асрнинг 80-йилларида Қримда Исмоилбек Гаспринский раҳбарлигида вужудга...

Мулла Аббос Фарансавий Тошкандий – жадид зиёлиси тимсоли

Турк-мусулмон дунёсининг йўлбошчиси Исмоил Гаспринскийнинг адабий асарлари жамоатга ҳали у қадар яхши таниш эмас. Исмоил Гаспринский ғоя ва фикр одами бўлибгина қолмай, айни замонда роман ва ҳикоячи, адабиётнинг назарий муаммолари ва танқидчилик соҳасида ҳам...