Айнулар: Япония шимолидаги қадимий туб халқ

• Айну халқи Шимолий Япония ва Охот денгизи ҳафзаси тарихида муҳим ўрин тутган туб аҳолидир. “Айну” сўзи айну тилида “одам”, “инсон” маъносини англатади; айнулар ўз юртини кўпинча Айну мосир – “айну ери” ёки “инсонлар...

Сиздиқ султонни обрўсизлантириш операцияси: Россия империясининг Хивадаги махфий дипломатик ўйини

• XIX асрнинг 60-йиллари охирида Россия империясининг Марказий Осиёдаги экспансиясига қарши курашган энг машҳур сиёсий ва ҳарбий арбоблардан бири – қозоқ халқининг миллий-озодлик ҳаракати етакчиси Кенесари хон[1]нинг ўғли Сиздиқ (Содиқ) султон[2] эди. У дастлаб...

Жазоирнинг босиб олиниши ёхуд “Елпиғич воқеаси”

• 1827 йил 29 апрелда Жазоирда XIX аср халқаро муносабатлари тарихига энг ғайриоддий дипломатик жанжаллардан бири сифатида кирган воқеа юз берди. Жазоир ҳукмдори – дейи[1] – Ҳусайн III француз консули Пьер Девални рамзий маросим...

Хитой императорларини ўзлари билан ҳисоблашишга мажбур қилган хонлар

• … Норбўтабийдан сўнг Қўқон тахтига унинг тўнғич ўғли, хон унвонини олган Олим ўтирди (1798—1810). Қўқонлик муаллифларнинг ёзишича, «Олимхон жасур бир подшоҳ эди». Унинг даврида Қўқон ўзига Тошкент, Қоратегин, Дарвоз ва Бадахшон мулкларини бўйсундирди....

Амир Темур империясида ҳинд филлари

• XV аср бошларида Мовароуннаҳрнинг сиёсий ва маданий маркази бўлмиш Самарқанд нафақат меъморий дурдоналари, балки минтақа учун хос бўлмаган экзотик элементлари билан ҳам дунё сайёҳларини ҳайратга солган. Бундай ғайриоддий манзаралардан бири – шаҳар кўчаларида...

Юкагирлар: Бир авлод умрида йўқликка юз тутган халқ

• Шарқий Сибирнинг XVII-XVIII асрлардаги этнографик манзараси минтақадаги туб аҳоли таркибининг сезиларли ўзгариши билан характерланади. Бу даврда кўп сонли этник гуруҳлар ареалининг қисқариши ва айрим жамоаларнинг бошқа халқлар таркибига сингиб кетиши кузатилган. Ушбу жараённинг...

Эфиопия фожиаси: Иккинчи жаҳон уруши олдидаги сўнгги бекат

• 1936 йил 9 май. Муссолини Рим марказидаги Венеция саройи (Palazzo Venezia)[1] балконига чиқиб келди. Бу балкон фашизм тарихидаги рамзий нуқта эди: дуче у ердан 1922 йилда “Римга юриш”дан сўнг нутқ сўзлаган, кейинчалик, 1940...

Ла-Манш ва Наманганни боғлаган сир

• Иккинчи жаҳон уруши даврида Ла-Манш бўғозидаги Жерси оролида фашистлар асирлигидан қочиб, маҳаллий оила паноҳида жон сақлаган ўзбекистонлик аскарнинг 80 йиллик сири “фош бўлди”.

“Ўзбек ваъдасида турди” ёхуд Марказий Осиё қалқони: жунғорларнинг тўхтатилиши

• Ялангтўш Баҳодирнинг жунғорларга қарши тарихий юриши ва Ботур-хунтайжи устидан қозонилган ғалаба XVII асрнинг биринчи ярми Марказий Осиё тарихида геосиёсий ўзгаришлар, янги кучларнинг майдонга чиқиши ва кескин тўқнашувлар даври сифатида муҳрланган. Бу даврда шарқдан...

Тошкентнинг яширин томири: Чорсу ва асфальт остидаги сув хотираси

• Тошкентни сув устига “қурилган шаҳар” дейиш балки ўринлидир. Биз ҳар куни босиб ўтадиган текис кўчалар ва бетон йўлаклар остида асрлар давомида шаҳарнинг қон томири бўлиб хизмат қилган, бугун эса “маҳбус”га айланган қадимий дарёлар...

Амир Темур ва Москва: шаҳар олинганми?

• 1395 йил. Соҳибқирон Амир Темур қўшинлари шимол сари зафарли юришини давом эттирар экан, Евроосиё йилномасида энг баҳсли саҳифалардан бири очилди. Бугунги кунда бу мавзу шунчаки тарихий воқеа эмас, балки цивилизациялар тўқнашуви, тарихий хотира...

Ялангтўш Баҳодир – Самарқандни қайта тиклаган саркарда

• Марказий Осиё тарихида давлат арбоблари ва саркардалар кўп ўтган бўлса-да, ҳам жанг майдонида, ҳам бунёдкорликда бирдек улкан из қолдирган шахслар саноқлидир. XVII аср ўзбек давлатчилигининг ёрқин сиймоси, Аштархонийлар даврининг энг қудратли сиёсий арбобларидан...

Британия “элчилари” Бухорода ўлдирилганми?

• Полковник Чарлз Стоддарт ва капитан Артур Коноллининг 1842 йилда Бухорода фожиали ҳалок бўлиши тарихи кўплаб афсоналар билан ўралган бўлиб, улар кўпинча асл асл ҳақиқатни сояда қолдиради. Энг кенг тарқалган янглиш қарашлардан бири шуки,...

Паркент

ПАРКЕНТ – Тошкент вилояти Паркент туманидаги шаҳар (1984 йилдан), туман маркази. Яқин темир йўл станцияси ва вилоят маркази (Тошкент шаҳри)дан 47 км. Аҳолиси 49,1 минг кишидан зиёд (2009). Шаҳар аҳолиси ва хўжаликлари Паркентсой ва...

Бўка – археология ёдгорлиги

БЎКА – археология ёдгорлиги. Қорасув каналининг ўнг соҳилида, ҳозирги Бўка шаҳрининг шимолий чеккасида жойлашган. Майдони 6 гектар, баландлиги 20 м келадиган тепалик кўринишида сақланган (қадимда шаҳар 10 гектардан ортиқ ҳудудни эгаллаган). Қадимий арк (ҳисор),...