Тарих сабоқларидан хулоса чиқариб яшайлик ёхуд адабиётимизнинг яқин ўтмишига бир назар

  Ўзбек адабиётининг тарихий илдизлари жуда теран. Ўзбек адабиёти деганда, узоқ тарихга эга бўлган, жаҳон адабиётини дурдона асарлар билан бойитган муҳташам адабиёт саройи кўз олдимизга келади. Бугун ҳаётимизнинг барча соҳалари қатори адабиётимизда ҳам юз бераётган том маънодаги янгиланиш ва юксалиш жараёнини кузата туриб, кўнгилда беихтиёр: “Ана шундай қадим ва бой тарихга, теран илдиз ҳамда анъаналарга эга бўлган

Батафсил »

Тошкентликлар. Ҳакимхўжа қозикалон

ҲАКИМХЎЖА ҚОЗИКАЛОН (1802 – вафот этган санаси номаълум) – Тошкентнинг сўнгги қозикалони. 1865 йилда чор Россияси қўшинлари Тошкентни қамал қилганида шаҳар мудофааси раҳбарларидан бири. Шаҳар рус қўшинлари томонидан эгаллангач, Ҳакимхўжа қозикалон Абулқосим эшон, домла Солиҳбек охунд сингари нуфузли кишилар билан М.Г. Черняев қароргоҳига бориб, Тошкент шаҳрини идора этиш хусусида у билан музокара олиб борган

Батафсил »

Баландмасжид

БАЛАНДМАСЖИД – Шайхонтоҳур даҳасидаги қадимги маҳалла. Оқмасжид, Девонбеги, Говкуш, Қатортерак маҳаллалари ва Каттакўча (ҳозирги Навоий кўчаси) билан чегарадош бўлган. 400 дан ортиқ хонадон бор эди. Аҳолиси, асосан, ўзбеклар бўлиб, мирлар ва маҳсумлар тоифасига мансуб бўлган

Батафсил »

Шайхонтоҳур меъморий ансамбли

Меъморчилик иншоотлари туркумидан ташкил топган, 600 йилдан ортиқроқ тарихга эга собиқ Шайх Хованд Тоҳур қабристони номи билан аталувчи зиёратгоҳга ҳозирги Алишер Навоий номли кўча орқали Тархи чортоқ шаклидаги дарвозадан кириларди

Батафсил »

Чоч воҳаси тангалари. 3-қисм. 9-16 тангалар (илк ўрта асрларга оид тангалар)

Турк хоқонлиги даври: милодий VI – VIII асрлар 9-танга. 7-8 асрларда Чоч (Тошкент)да зарб қилинган мис танга. Танганинг ўнг томонида (аверсда) тўғрига қараган ҳукмдор тасвири акс этган. Ҳукмдор бошининг ўнг томонида свастика тасвири ўрин олган. Маълумки, ушбу белги кўпгина халқларда мавжуд бўлиб, ҳаётнинг давомийлиги англатган.

Батафсил »

Палаткада ёзилган достон

Эркин Воҳидов 26 АПРЕЛЬ «Тошкент» сейсмик станцияси хабар беради: «Бугун 26 апрел эрталаб 5 дан 23 минут ўтганда Тошкент шаҳрида кучли ер қимирлаш бўлди… Зилзила эпицентри шаҳар остида… Зилзиланинг кучи марказда 7,5—8 баллга етди. Дастлабки маълумотларга қараганда…»

Батафсил »

Тошкент “Оқтепа”лари (номларнинг келиб чиқиш тарихи)

Оқтепа – Ўрта Осиёда қадимги бинолар қолдиқлари ва археологик маданий қатламлар сақланган тепаликлар номи. Тошкент шаҳрининг ўзида бир қанча Оқтепалар мавжуд – Кўкча Оқтепаси, Чилонзор Оқтепаси, Сағбон Оқтепаси, Чиғатой Оқтепаси, Юнусобод Оқтепаси.

Батафсил »

Кўкча

КЎКЧА – ўтмишда Тошкентдаги 4 даҳадан бири ва дарвоза номи. Манбаларда Шайх Зайниддин даҳаси деб ҳам аталган. Шаҳарнинг ғарбий қисмида, асосан, ҳозирги Шайхонтоҳур тумани ҳудудида жойлашган. Даҳа ҳудудини чуқур жарликлар кесиб ўтган. Чегараси шарқдан Сағбон кўчасининг шарқидан, жануби-шарқ тарафидан Қуйи Бўзсув бўйлаб (ҳозирги Маннон Уйғур ва Самар­қанд дарвоза кўчаси оралиғидан) ўтган.

Батафсил »

Шайх Хованди Тоҳур (Шайхонтоҳур) мажмуаси

ШАЙХ ХОВАНДИ ТОҲУР МАЖМУАСИ (Навоий кўчаси, Шайхонтоҳур тор кўчаси) – меъморий ёдгорлик (15–19-асрлар). Шайх Хованди Тоҳур мақбараси, зиёратхона ва гўрхонадан иборат. Мавжуд ёдгорлик 15-асрга оид кўҳна мақбара пойдевори устига 18–19-асрларда қурилган; бунда Мовароуннаҳр­да 14-аср охиридан ривожланган икки хонали бўйлама мақбара-мажмуа тарҳлари сақлаб қолинган.

Батафсил »

Тарихий Тошкент (XIX-XX асрларга оид фотосуратлар). 2-қисм

Фотоальбомнинг электрон талқини. 1-қисмга ўтиш ШАЙХОНТОҲУРДАГИ САЙИДАЗИМБОЙ МАСЖИДИ Шайхонтоҳурдаги катта гузар масжиди XIX асрнинг иккинчи ярмида шаҳарнинг фахрий фуқароси, Тошкентнинг машхур жамоат арбоби, маҳкама раиси Сайид Азимбой томонидан қурдирилган. Бугунги кунда мавжуд эмас. Ҳозирги кундаги Тошкент ислом университети ҳудудида жойлашган. 1909 йил. И.Бек-Назаров нашриёти ойнахати.

Батафсил »

Чоч воҳаси тангалари. 2-қисм. 1-8 тангалар (илк ўрта асрларга оид тангалар)

Турк хоқонлиги даври: милодий VI – VIII асрлар 1-танга. 6-7 асрларда Чоч (Тошкент)да зарб қилинган мис танга. Танганинг ўнг томонида (аверсда) тўғрига қараган ҳукмдор тасвири акс этган. Ҳукмдор боши тепасида ярим ой тасвири ўрин олган. Танганинг тескари томонида (реверсда) эса воҳанинг бир қисм тангаларига хос тамға жой олган.

Батафсил »

Тошкентликлар. Мирий

МИРИЙ, Ш о и қ (тахаллуси; асл исм-шарифи Мираҳмадхон Мирабдураҳмон ўғли) (1833–1916) – шоир, хаттот, таржимон. Тошкентда туғилган. Марғилон ва Бухорода ўқиган. Тошкент мадрасаларида мударрислик қилиб араб ва форс тилларидан дарс берган, шогирдларига настаълиқ ва насх хатларини ўргатган. Ўзбек, араб ва форс тилларида ижод қилган. Бедил ғазалларига мухаммаслар боғлаган.

Батафсил »

“Минор” маҳалласи

МИНОР – Шайхонтоҳур даҳасидаги қадимий маҳалла. Қашқар, Қиёт маҳаллалари билан чегарадош бўлган. Маҳалла ҳудудидан Анҳор канали оқиб ўтган. 200 дан ортиқ хонадон яшаган (аҳолиси қарийб 1400 киши). Аҳолиси, асосан, ўзбеклар бўлиб, ҳунармандчилик, шаҳар ташқарисидаги далаларида (Оққўрғон, Ялан­ғоч мавзелари) деҳқончилик ва боғдорчилик билан шуғулланган. «Минор» маҳалласи (Юнусобод, Марказ-6, Носиров берк кўчаси, 59)

Батафсил »

Тошкент мадрасалари. Бароқхон мадрасаси

БАРОҚХОН МАДРАСАСИ (Зар­қайнар кўчаси, 103) – Ҳазрати имом мажмуасидаги меъморий ёдгорлик. Ўтмишда Тошкентнинг энг гўзал обидаларидан бири бўлган. Бир неча даврда қурилган иморатлардан таркиб топган (15–16-асрлар). Ривоятга кўра, илгари унинг ўрнида хрис­тианлар ибодатхонаси бўлган. Бунга далил қилиб, кўп йиллар аввал бу ердан Хрис­тос ҳайкалчаси билан болалар олтин бешиги (Олтин бешик) топилганини рўкач қиладилар

Батафсил »

Тошкентликлар. Бароқхон (Наврўз Аҳмадхон)

БАРОҚХОН (ҳақиқий исми Наврўз Аҳмадхон) (туғилган йили номаълум–1556) – Шайбонийлар сулоласидан бўлган хон. Абулхайрхоннинг невараси, Тошкент хони Суюнчхўжахоннинг кичик ўғли. Отасининг вафотидан кейин Тошкент (1533–51), сўнгра Мовароуннаҳр (1551–56) хони. Бароқхон ёшлигида Восифийдан шеърият, мусиқа, ашула, вазн ва назмдан таълим олган. Айни вақтда чавандозлик ва ҳарбий машқлар билан кўпроқ машғул бўлган. Бароқхон ўз салтанатини кенгайтириш учун кўп ҳарбий юришлар уюштирган.

Батафсил »