Toshkent aglomeratsiyasi

TOSHKENT AGLOMERATSIYASI – aholi, soni, hududining kattaligi va xo‘jalikdagi ahamiyatiga ko‘ra O‘rta Osiyoda shakllangan shahar va qishloqlarning eng yirik, murakkab hududiy tizimi. 6,4 ming km2 maydonni egallaydi

batafsil »

Xarashket

XARASHKET – Toshkent vohasidagi qadimiy shahar. Toshkent viloyati, Oqqo‘rg‘on tumani, «Qanqa» qishloq xo‘jaligi birlashmasi hududida joylashgan. 10-asr arab geograflari (Istahriy, Ibn Havqal, Maqdisiy) tomonidan Choch shaharlari qatorida tavsiflangan. Masalan, Ibn Havqalning ma’lumotiga ko‘ra Xarashket – kattaligi jihatidan Chochda uning poytaxtidan keyin ikkinchi shahar bo‘lgan

batafsil »

Katta Qa’ni

«KATTA QA’NI» MAHALLASI (Lochin ko‘chasi, 14) – Uchtepa tumanidagi mahalla. «Qoziguzar», «O‘rikzor», «Nurobod» mahallalari va Algoritm mavzesi bilan chegaradosh. 1987–91 yillardan «Katta Qa’ni» mahallasi deb yuritilgan. Mahalla hududi Toshkent shahriga qo‘shilguncha Zangiota tumani Katta Qa’ni qishlog‘i deb yuritilgan. «Qa’ni» atamasi, aslida qadimgi turkiy qabilalardan «qang‘li»ning buzilgan shakli hisoblanadi

batafsil »

Bozorshab

BOZORSHAB, b o z o r i sh a b (forscha tungi bozor) – o‘tmishda Turkistonning yirik shaharlarida, jumladan Toshkentda, odatda, ko‘proq bayram va ro‘za kunlari uyushtirilib, ommaviy ko‘ngil ochish kechalari bilan qo‘shib o‘tkazilgan

batafsil »

Bo‘zsuv makonlari

BO‘ZSUV MAKONLARI – tosh davriga oid ibtidoiy manzilgohlar. Toshkent shahridan 12–15 km shimoli-g‘arbda Bo‘zsuv kanali bo‘yida joylashgan. Makonlardan biri – Shoimko‘prikni (1901) arxeolog A.P.Pavlov, ikkinchisi – SHo‘ralisoy yoqasidagini (1955) arxeolog O.I.Islomov topgan

batafsil »

Bo‘stonliq xazinasi

BO‘STONLIQ XAZINASI – moddiy-madaniyat yodgorligi (milodiy 11-asr birinchi yarmi). Toshkent viloyati Bo‘stonliq tumanining Sijjak qishlog‘idagi Ko‘kyong‘oq mavzeida, Piskom daryosining o‘ng sohilida bo‘lgan. 1965 yilda cho‘pon Q. Ermatov topib, O‘zbekiston xalqlari tarixi muzeyiga topshirgan

batafsil »

Imloq

IMLOQ – qadimiy shahar xarobalari. Olmaliq shahridan (Toshkent viloyati) 12 km sharqda. Ohangaron daryosining chap sohilida joylashgan. Shahar markazi 5 gektar, undan sharqda joylashgan shahriston maydoni 12,5 gektar bo‘lgan. Shahristonning daryoga qaragan shimoliy tomoni mudofaa inshootlari bilan mustahkamlangan, qolgan tomonlari rabod bilan o‘ralgan

batafsil »

Mannop tabib

MANNOP TABIB (Abdumannop Abdunabiyev) (1867–1950) – tabib. Toshkent shahrining Sebzor dahasidagi Xo‘jatarashkan mahallasida tabib oilasida tug‘ilgan. Otasi – Abdunabi, bobolari Abdullajon va Mahamadrajab ham tabib bo‘lgan. Mannop tabib 1930–40-yillarda Toshkent aholisi o‘rtasida mashhur bo‘lgan va ko‘plab bemorlarni davolagan

batafsil »

Niyozbek qal’asi

NIYOZBEK QAL’ASI – Chirchiq daryosining o‘ng qirg‘og‘idagi qal’a xarobasi (hozirgi Chirchiq shahri hududida bo‘lgan). Toshkent va uning atrofini suv bilan ta’minlovchi qadimiy irrigatsiya inshooti – Bo‘zsuvni dushmandan himoya qilish maqsadida qurilgan. Qal’a nomi Muhammad Solihxo‘janing yozishicha, To‘labiyning o‘g‘li Niyozbek nomi bilan bog‘liq bo‘lgan

batafsil »

Nizomiy maydoni

NIZOMIY MAYDONI – Yakkasaroy tumanida, Toshkent pedagogika universiteti asosiy binosi qarshisida. Yusuf Xos Xojib, Bratislava hamda Bobur ko‘chasi o‘zaro tutashgan yerda. 1953 yil tashkil etilib, M.V.Frunze (1895–1925; Turkistonda sovet rejimini qurol kuchi bilan o‘rnatgan sho‘ro harbiy arbobi) nomi bilan atalgan. 1958 yil maydonga uning haykali o‘rnatilgan. 1992 yil maydonga ozarbayjon shoiri Nizomiy Ganjaviy (1141–1209) nomi berildi

batafsil »

Mulla Abbos Faransaviy Toshkandiy – jadid ziyolisi timsoli

Turk-musulmon dunyosining yo‘lboshchisi Ismoil Gasprinskiyning adabiy asarlari jamoatga hali u qadar yaxshi tanish emas. Ismoil Gasprinskiy g‘oya va fikr odami bo‘libgina qolmay, ayni zamonda roman va hikoyachi, adabiyotning nazariy muammolari va tanqidchilik sohasida ham samarali faoliyat olib borgan adabiyotchi hamdir. Gasprinskiy “Tarjimon” gazetasidagi faoliyati davomida bir qancha taxalluslardan foydalandi

batafsil »

Toshkent-2200. Choch Turk xoqonligi tarkibida: shahar madaniyati taraqqiyotining ayrim sabablari

Ashina qabilasi tomonidan barpo etilgan Turk xoqonligi o‘zining harbiy va iqtisodiy qudrati tufayli qisqa fursatda Markaziy Yevrosiyo mintaqasining yirik imperiyalaridan biriga aylanadi. Garchi, mintaqaning bu yangi hukmdorlari o‘zlarigacha bo‘lgan davlat uyushmalaridan biri Juan-juan xoqonligi (402-555) dan bepoyon dasht hududlarini kuch bilan tortib olishga muvaffaq bo‘lsalar-da, faqat shuning o‘zi bilan cheklanib qolmasdan, birin-ketin dasht hududlariga chegaradosh vohalarni ham qo‘lga kirita boshladi

batafsil »

Маликов А.М. „История Огуза, Аланкувы и Шейбани“ Алла Мурада Анна-бой-оглы

Обретение Узбекистаном независимости стало важнейшей вехой в истории нашего народа. Открылись новые возможности в построении независимого демократического государства, а также в переосмыслении и познании своего исторического и культурного наследия. История исторической науки в Узбекистане насчитывает много столетий. Для каждой эпохи были характерны свои особенности развития, государственной идеологии, духовных запросов общества

batafsil »

To‘rtko‘ltepa-1

TO‘RTKO‘LTEPA-1 – shahar xarobasi (3–6-asrlar). Yangiyo‘l shahridan g‘arbda joylashgan. Dastlab (1934) G.V.Grigoryev, keyinchalik (1977) Yu.F.Buryakov tekshirgan. To‘rtko‘ltepa-1 maydoni to‘g‘ri to‘rtburchak (400 x 400 m) bo‘lib, Qurquldak soyining so‘l qirg‘og‘ida o‘rnashgan. Atrofi mudofaa devori bilan o‘ralgan (46–52 x 25–26 x 10–12 sm lik yirik xom g‘ishtlar ishlatilgan). Devor poyining qalinligi 8 m, saqlanib qolgan balandligi ham 8 m ni tashkil qiladi

batafsil »

Ma’rifatparvarlar. Komilbek Norbekov

NORBEKOV Komilbek (1880–1943) – o‘zbek ma’rifatparvari. Toshkentning ma’rifatli boylaridan Muhammadaminbekning o‘g‘li. Ukasi Karimbek (1882–1970) bilan birga charm ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘ygan. Avstriya va Germaniya firmalari bilan teri-charm savdo aloqasini o‘rnatgan. Munavvarqori, A.Avloniy, U.Xo‘jayev (Asadullaxo‘jev), N.Xo‘jayev, Orifxo‘jaboylar bilan birga «Imdodiya» («Xayriya») jamiyati (1909), «Turon» jamiyati va shu nomli truppani tashkil etgan (1914)

batafsil »