Toshkent-2200. XIV–XV asrlar manbalarida Toshkent shahri va viloyati haqida ma’lumotlar

Toshkent shahri va viloyatining o‘rta asrlardagi tarixi yozma yodgorliklarda ma’lum darajada o‘z aksini topgan va XIV–XV asrlar manbalarida ham bu haqda ozmi-ko‘pmi ma’lumot uchraydi; ko‘proq tarixiy asarlarda, u yoki bu voqyelik bayonida so‘z yuritiladi va ular mazmun jihatdan ancha tarqoq. XIV–XV asr boshlariga oid davr uchun Amir Temur saltanati va XV asr birinchi yarmi uchun Mirzo Shohrux hukmdorligi xususida so‘z …

batafsil »

Ilm. Qarzdan qutulish duosi

Ali roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Bir qul ozod bo‘lish uchun shartlashilgan bahodagi mablag‘ni topolmay, Hazrati Ali roziyallohu anhudan yordam so‘radi. Shunda u zot: «Senga Rasululloh o‘rgatgan kalimalarni o‘rgataymi? Agar اللهم اكفني بحلالك عن حرامك واغنني بفضلك عمن سواك. «Alloohummakfiniy bihalaalika ‘an haroomika vag‘niniy bifazlika ‘amman sivaaka» duosini o‘qib yursang, qarzing tog‘ning bir taraficha bo‘lsa ham, xalos bo‘lasan», dedilar. 330/1. (Ma’nosi: …

batafsil »

Yangidunyo.uz: Toshkent uchun kurash

Bolsheviklar partiyasi bosh bo‘lgan sovet hokimiyati Turkiston mustaqilligi uchun kurashgan vatanparvar kuchlar harakatini daf etishga muvaffaq bo‘lgach, endilikda bu hududda uzoqqa mo‘ljallangan o‘z makkorona rejalarini amalga oshirishga kirishdi… 1924 yil 27 oktyabr kuni O‘rta Osiyoda o‘tkazilgan milliy-davlat chegaralanishi natijalariga ko‘ra, Sirdaryo viloyatining katta qismi Qirg‘iz (Qozoq) ASSRga qolgan ozgina qismi (Toshkent va Toshkent uyezdi) O‘zbek SSRga o‘tdi. SSSR MIQ Prezidium a’zosi …

batafsil »

Azizlarxon eshon masjidi

Shayxontahur tumani Yalangqor, Chinor berkko‘chasi 2-uyda joylashgan. Azizlarxon (Azlarxon) eshon masjidi 1953 yilda I.F.Borodina tomonidan tarixiy yodgorlik sifatida qaydga olingan. Masjid xonaqoh va ayvondan iborat bo‘lib, ayvoni janubi-sharq tomonda, ikki qatorga beshtadan ustunlar qo‘yilgan. Kvadrat tarhga ega bo‘lgan xonaqoh gumbazi ancha oldin shikastlanib, ko‘chib tushgan. Xonaqohning ichki devorlarida joylashtirilgan tokchalar keyinchalik suvab tashlanganligi ko‘rinib turadi. G‘arbiy devorda mehrob, qolgan uch …

batafsil »

Особенности и принципы прогрессивного решения планировки и застройки г. Ташкента. 1960 г.

Булатов, Митхат Сагадатдинович. Особенности и принципы прогрессивного решения планировки и застройки г. Ташкента, 1960 г. Материалы VI Сессии Академии строительства и архитектуры СССР по вопросам градостроительства. «O‘zarxiv» agentligi fondlaridan

batafsil »

Ilm. Duoning hikmati

Ma’lumki duo inson ehtiyojidan kelib chiqqan tilak ifodasi bo‘lib, u Xoliq bilan banda o‘rtasidagi ko‘prik vazifasini o‘taydi. Inson odatda o‘zining ehtiyojlarini so‘rab Allohga duo qiladi. Masalan, ota-onaning farzandi haqida qilgan duosi, mazlumning zulm ko‘rgan vaqtida qilgan duosi hamda musofirning duosi bilan Alloh o‘rtasida to‘siq yo‘qdir. Farzand kelajakda kamol topish yo‘lida ota-onaning duosi muhim rol o‘ynaydi. Lekin u duo farzandning yomonligini …

batafsil »

Превращение Туркестанского края в сырьевой придаток Российской империи

Рост цен на американский хлопок и трудности с его доставкой в конце ХIХ – начале ХХ веков заставили царские власти приступить к его выращиванию в Туркестанском крае. Прежние сорта местного хлопка были непригодны для российских текстильных фабрик. Они были оборудованы английскими машинами, рассчитанными на американский хлопок. Недалеко от Ташкента по распоряжению генерал-губернатора была создана опытная селекционная база. В 1884 г. …

batafsil »

«Besh bosh»

«BESH BOSH» – 20-asr boshlarida Turkiston paxta tozalash va paxta moyi ishlab chiqarish sanoatida hukmronlik qilgan aksiyadorlik jamiyati. 1914 yil tashkil qilingan. Paxtani sotib olish, paxta tozalash va paxta moyi zavodlari qurish bilan shug‘ullangan. «Besh bosh»da 5 paxta firmasi – «Vl. Alekseyev», «Br. Shlossberg», «Moskovskoye torgovo-promыshlennoye tovariщyestvo», «Fors», «Bolshaya Yaroslavskaya manufaktura» birlashgan (nomi shundan). Unga 39 paxta tozalash zavodi, 5 …

batafsil »

Ilm. Amalning to‘g‘riligi

Musulmon kishining amalini qabul bo‘lishi uchun ikki sharti bor: 1. Ixlos 2. Shariatga muvofiq bo‘lishi. Ulamolarimiz amalni shariatga muofiq bo‘lishida 6 ta narsani shart deb aytganlar ular: 1. Sabab. 2. Jins. 3. Kayfiyat. 4. Miqdor. 5. Zamon. 6. Makon. Masalan: 1. Sabab: Masjidga kirgan odam taxiyaya namozi o‘qishidir, bunga sabab masjidga kirgan bayt Robbisiga salom beradi. Yoki ehtilom bo‘lgani sababli …

batafsil »

Ilm. Insonning go‘zal xulqi fazilati

Ko‘pincha, xulqning yaxshiligi xalq bilan birga zikr qilinadi. “Falonchining xulqi ham, xalqi ham go‘zal”, deyiladi. Bu uning ichi ham, sirti ham yaxshi, deganidir. Xulqdan murod ichki surat, xalqdan murod tashqi suratdir. Zotan inson jasad va nafsdan iboratdir. Jasad tan ko‘zi ila, nafs qalb ko‘zi ila idrok qilinadi. Ularning har birining o‘ziga yarasha shakl shamoili, chiroyli va xunuk surati bor. Qalb …

batafsil »

«Chaqar»dagi (yo‘qotilgan) topilma

Toshkent shahrining qadimiy (hozir ham mavjud bo‘lgan) «Chaqar» mahallasida olib borilgan qazishma ishlarida topilgan «hammom» qoldiqlari. Ekspeditsiya yakunida ko‘mib yuborilgan va o‘rnida hozirgi Respublika rassomlik kolleji qurilgan

batafsil »

Buxoriy.uz: Toshkent allomalari

Yurtimizdan yetishib chiqqan allomalar ilm-fanning taraqqiyoti yo‘lida beqiyos xizmatlar qilishgan. Bu tarixiy, ilmiy, madaniy jarayonlarga Shosh vohasi olimlari ham katta hissa qo‘shganlar. Voha hayotidagi ma’naviy-madaniy yuksalish davrida bir qancha muhaddislar, shariat ulamolari, muarrixlar, xattotlar, shoirlar, tabiblar xizmatlarini alohida qayd etishimiz mumkin. Shoshlik olimlar hayoti va faoliyatlarini tadqiq etish ko‘hna Shosh vohasi tarixi, islom ilmlari va madaniyatini o‘rganishda muhim ahamiyat kasb …

batafsil »

Ilm. محمد راتب النابلسى ning «موسوعة أسماء الله الحسنى» “Allohning go‘zal ismlari ensiklopediyasi” nomli asaridagi Allohning «الرزاق» sifati bobi tarjimasi

الرزاق -“Razzoq” arab tilida mubalag‘a siyg‘asida ishlatiladi. رازق- “Roziq” bo‘lsa “rizq beruvchi” bo‘ladi. رزاق–“Razzoq” bo‘lsa “Rosa rizq beruvchi” degan ma’noda bo‘ladi. Alloh taoloning رازق ligini o‘zi qanchalik zot ekanligini bildiradi. Agar o‘zini رزاق deb sifatlab beradigan bo‘lsa, dunyo xalqlari soni tirillionga yetganda ham, ular rizqsiz qolmaydi. Bu degani Alloh bir odamni xayotda qanday rizqlantirsa, milliard odamni ham shunday rizqini yetkazadi. …

batafsil »

“Mo‘yi Muborak Ukkosha” jome’ masjidi tarixi (suratlari bilan)

Allohga hamdu sano, Payg‘ambar s.a.v.ga salovotlar bo‘lsin. Mana bugun, Yurtimiz mustaqillikka erishgandan so‘ng, barcha jabhalarda yuksak o‘zgarishlar amalga oshirildi. Shu jumladan yurtdoshlarimizga diniy erkinlik berilib, qadimiy qadamjolar, masjid va ziyoratgohlar, milliy me’moriy obadalarimiz qayta tiklandi. Hozirgi kunga kelib namozxonlarimiz ibodat qilishlari uchun barcha shart-sharoitlar va qulayliklar yaratilib berildi. Yangi masjidlar barpo etilib, eskilari qayta ta’mirlandi. Masjidning qurilish tarixiga to‘xtaladigan bo‘lsak, …

batafsil »