Bosh sahifa » Toshkent tarixi

Toshkent tarixi

“Yangi Sanganak” xazinasi

Toshkent viloyati Parkent tumani “Yangi Sanganak” qishloq fuqarolari yig‘inida yashovchi Imomali Boymaqov o‘z hovlisida issiqxona qurishga joy tayyorlash uchun qazish ishlarini olib borayotganida ichiga mis tangalar solingan sopol ko‘zaga duch kelgan va 2021 yilning 11 mart kuni Temuriylar tarixi davlat muzeyiga borib, xazinani davlatga topshirish niyatida ekanini bildirishi bilanoq, ishchi guruh tuzilib, topilma yeriga yetib boriladi. Issiqxona qurish uchun tayyorlangan, …

batafsil »

«Turkiston albomi»

«TURKISTON ALBOMI» – Turkiston o‘lkasi, uning ijtimoiy hayoti, aholining turmush tarzi, madaniyati va tarixi aks ettirilgan birinchi noyob fotoalbom. Turkiston general-gubernatori Kaufman topshirig‘i bilan sharqshunos A.L.Kun rahbarligida tayyorlangan (1871–72). Albom 447 kartonli varaqdan iborat bo‘lib, unda 1262 ta fotosurat jamlangan. Fotoalbom 4 qism: o‘lka etnografiyasi, arxeologiyasi, tarixi va hunarmandchiligidan iborat. «Toshkent albomi»ning arxeologiya qismi (154 varaq, 363 rasm) A.L. Kun …

batafsil »

Registon arig‘i

REGISTON ARIFI – Kaykovus kanalining chap irmog‘idan (Zarqaynar ko‘chasiga yaqin joydan) boshlangan; uzunligi 2,5 km. Zarqaynar ko‘chasi bo‘ylab Imomsoib masjidi, aholi zich yashaydigan mahallalar orqali o‘tib, Jangob arig‘iga quyilgan. Toshkentning Registon bozori (hozirgi Chorsu)dan oqib o‘tganligi uchun shu nomni olgan. 19-asr oxiri – 20-asr boshlarida Ryegiston arig‘i Sebzor dahasining Uchko‘cha, Asuvot, Chuvalachi, Hasanboy, Sebzor, Chigitboshi, Oxunguzar-1, Oxunguzar-2, Oxunguzar-3, Fishtko‘prik, Eskijo‘va, …

batafsil »

Muhammad Karimxo‘ja xalifa madrasasi (1884)

MUHAMMAD KARIMXO‘JA XALIFA MADRASASI (1884) – Sebzor dahasining Kaduvod mahallasi hududida qurilgan. Madrasa quruvchisining to‘liq ismi Mulla Muhammad Karim xalifa xoji Muhammad Rahimboy o‘g‘li bo‘lgan. Madrasa pishiq g‘ishtdan qurilgan bo‘lib, xonaqoh, ayvon, darvozaxona, dabirxona, darsxona va qator hujralardan iborat. Sharq tarafida Muhammad Karimxo‘ja xalifa tomonidan qurilgan hammom, darsxona va pishiq g‘ishtli hujralar joylashgan. Madrasa vaqf mulklari hisobiga faoliyat yuritgan. “Toshkent” …

batafsil »

500 yillik kumush tanga

Movarounnahr hukmdorlaridan bo‘lgan Navro‘z Ahmadxon (Baroqxon) tomonidan zarb etilgan kumush tanga. Maʼlumot tariqasida eslatib o‘tamiz, Baroqxon (haqiqiy ismi Navro‘z Ahmadxon) (tug‘ilgan yili nomaʼlum–1556) – Shayboniylar sulolasidan bo‘lgan xon. Abulxayrxonning nevarasi, Toshkent xoni Suyunchxo‘jaxonning kichik o‘g‘li. Otasining vafotidan keyin Toshkent (1533–51), so‘ngra Movarounnahr (1551–56) xoni. Baroqxon yoshligida Vosifiydan sheʼriyat, musiqa, ashula, vazn va nazmdan taʼlim olgan. Ayni vaqtda chavandozlik va harbiy …

batafsil »

Toshkent dahalari. Umid dahasi

UMID DAHASI – Chilonzor tumanida; Bunyodkor shohko‘chasi, Chilonzor, Cho‘ponota ko‘ch.lari va Kichik halqa yo‘li oralig‘ida joylashgan. 2008 yil 1 avgustda dahaga shu nom berilgan. 20-asrning 2-yarmida vujudga kelgan. Daha hududi 100 gektardan ortiq. Daha hududida O‘zbekiston Qurolli Kuchlarining sport majmuasi, V.Vohidov nomidagi xirurgiya markazi, «Katta Qozirobod» jome masjidi va shu nomdagi qabriston, “Favvora” kafesi, “Anvarbek” restorani mavjud. Hudud o‘rtasidan Anhor …

batafsil »

Angrenda qadimiy sopol buyumlar topildi

2020 yil 23 aprel kuni Angren shahri Bog‘i Surh MFY Abay ko‘chasi 77-uyda yashovchi F.Normatovning yashab turgan turar joyi hovlisida qazilgan chuqurdan qabr ochilgan. 30 aprel kuni fuqaro F.Normatov bu haqda Angren shahar tarixi muzeyiga xabar berdi. Angren shahar tarixi muzeyi xodimlari tomonidan 2020 yil 1 may kuni Angren shahar Bog‘i Surh MFY Abay ko‘chasi 77-uyda yashovchi fuqaro F.Normatovning murojaati …

batafsil »

Qovunchi madaniyati

QOVUNCHI MADANIYATI – miloddan avvalgi 2-asr – milodiy 6-asrga oid arxeologik madaniyat. Dastlab o‘rganilgan joy – Qovunchitepa xarobasi nomidan olingan. Qovunchi madaniyati Toshkent vohasi, Sirdaryoning o‘rta oqimi va Farg‘onaning shimoli-g‘arbiy qismida tarqalgan. 1934-37 yillarda Qovunchi madaniyati komplekslarida qazish ishlari olib borgan arxeolog G.V.Grigoryev uni 2 bosqich – Qovunchi 1 va Qovunchi 2 ga ajratgan (u Qovunchi 1 miloddan avvalgi 2-ming …

batafsil »

Қибрай тумани

Qibray tumani – Toshkent viloyatidagi tuman. 1933 yil 1 dekabrda tashkil etilgan (1933–91 yillarda Orjonikidze tumani, 1991 yildan Qibray tumani). 1962 yil 24 dekabrda Kalinin (hozirgi Zangiota) tumani bilan birlashtirildi. 1964 yil 31 dekabrda qaytadan tuzildi. Janubi-g‘arbdan Toshkent shahri, janubdan Yuqori Chirchiq, sharqdan Bo‘stonliq, g‘arbdan Toshkent tumanlari, shimoldan Qozog‘iston Respublikasi bilan chegaradosh. Maydoni 0,56 ming kv.km. Aholisi 186,6 ming kishi, …

batafsil »

XIX asrning ikkinchi yarmi – XX asr boshlarida Toshkent matbuoti

Insoniyat paydo bo‘lganidan boshlaboq o‘zaro axborot almashuv ehtiyoji paydo bo‘lgan. Dastlab, insonlar o‘rtasidagi axborot almashuv jarayoni og‘zaki nutq orqali amalga oshirilgan bo‘lsa, keyinchalik yozuv paydo bo‘lishi bilan axborot tarqalishi jarayonida katta sakrash yuz bergan edi. Kitob bosib chiqarish bilan esa axborot almashish jarayoni yanada kuchaygan edi. Umuman, insoniyat rivojlanishi bilan axborot almashinuvi ham jadallashib boradi. Bir tomondan, insoniyat taraqqiy etishi …

batafsil »

«Tarixi jadidayi Toshkand» asari haqida

«Tarixi jadidayi Toshkand» – Muhammad Solihxo‘ja yozgan yirik tarixiy asar (2040 sahifa, 1863–90 yy.). Mazkur asar hozirga qadar ma’lum bo‘lgan maxsus Toshkent tarixiga bag‘ishlangan yagona tarixiy yozma manbadir. «Tarixi jadidayi Toshkand» asarining uchta nusxasi ma’lum bo‘lib, uchala nusxa ham O‘zbekiston FA Sharqshunoslik institutida saqlanadi. Ulardan birinchisi muallif qo‘li bilan ko‘chirilgan 7791-raqamli nusxadir. Asarning nomi «Tarixi jadidayi Toshkand» deb atalishi mazkur …

batafsil »

Mirshab

MIRSHAB (arabcha-forscha tun boshlig‘i) – Toshkentda Oktyabr to‘ntarishigacha ma’muriy lavozim; tungi shahar soqchisi. Mirshabxona boshlig‘i qo‘rboshi deyilgan. Mirshablar tun bo‘yi shaqildoq bilan ko‘cha va mahallalarni aylanib, shahar osoyishtaligini ta’minlagan. Qo‘qon xonligi hukmronligi davrida (1810–65) politsiya funksiyasini bajargan. Toshkentning har dahasida 10 tadan Mirshab, bir mirshabboshi bo‘lgan. 1892 yilgacha Mirshab katta oqsoqolga, keyinchalik Eski shahar politsmeysteriga bo‘ysungan. «Toshkent» ensiklopediyasi. 2009 yil

batafsil »

Kaykovus

KAYKOVUS – qadimiy kanal, Bo‘zsuvning o‘ng tarmog‘i. Sobir Rahimov (hozirgi Olmazor) va Shayxontohur tumanlari hududidan oqadi. 6–7-asrlarda Bo‘zsuv kanali kattalashtirilib, undan Kaykovus chiqarilgan va Qoraqamish jarligiga yetkazilgan. Muhammad Solihxo‘janing «Tarixi jadidai Toshkand» asarida Bo‘zsuv ham Kaykovus deyilgan. 16-asrda Kaykovus bo‘yida (shahar qo‘rg‘oni tashqarisida) Kaykovus chorbog‘i bo‘lgan. Hozirgi Kaykovus Shayxontohur GESning yuqori b’yefidan boshlanadi, uzunligi 28 km, suv o‘tkazish imkoniyati 20 …

batafsil »

Динамика состава населения города Ташкента в первой четверти ХХ века

Город Ташкент является одним из древнейших городов Центральноазиатского региона, многовековая история которого была насыщена многообразными и часто трагическими для его населения событиями. Именно такие события были характерны для периода конца ХIХ – первой четверти ХХ вв., в течение которого жителям города пришлось пережить завоевание Российской империей, усиленную миграцию европейцев, первую мировую войну, восстание 1916 г., октябрьский переворот 1917 г. и …

batafsil »