Bosh sahifa » Bilasizmi?

Bilasizmi?

Тамга Амира Темура

В изучении истории узбекской государственности тамги, гербы, печати, тавра, клейма и другие знаки и метки имеют большое историческое значение. Тамги и похожие на тамги другие знаки, являющиеся знаками принадлежности к какому-либо роду или племени, благодаря своим особенностям, входят в число важных исторических источников. Интерес к тамгам, которые широко распространены в тюркском мире, не иссякает вот уже два столетия. Несмотря на …

batafsil »

Xorazm Xalq Sho‘rolar Jumhuriyati tashkil etilganiga 102 yil

1920 yil 26-30 aprel kunllari Xivada Butunxorazm vakillarining birinchi qurultoyi bo‘lib, ushbu qurultoy yakunida Xorazm Xalq Sho‘rolar Jumhuriyati tuzilganligi eʼlon qilinadi. Jumhuriyatning qabul qilingan birinchi konstitutsiyasida davlatning eng muhim ishlarini hal qilish oliy hokimyat organi bo‘lgan Umumxorazm xalq vakillari qurultoyiga tegishli deb belgilaydi. Ijroiya organi sifatida 15 aʼzodan iborat Xalq Nozirlari kengashi ham tasdiqlanadi. Xorazm Jumhuriyati maʼmuriy jihatdan 22 ta …

batafsil »

Turkiston Sho‘rolar Jumhuriyati tashkil etilganiga 104 yil

1918 yil 20 aprel – 1 may kunlari Toshkentda Turkiston o‘lkasi Sovetlarining V syezdi bo‘lib o‘tadi. Unda “proletar demokratiyasi”ga tegishli tamoyillari bo‘yicha tanlab olingan 251 deputat (shundan 120 tasi tub millat vakillari) ishtirok etadi. 1918 yil 30 aprel syezd tomonidan (“markaz” ko‘rsatmasi asosida) “Rossiya Sovet Federatsiyasi Turkiston Sovet Avtonom Respublikasi” haqida Nizomni qabul qilingan. Shuningdek ushbu syezdda Turkiston ASSRning qonun …

batafsil »

1926 yil, Boku. Birinchi Butunittifoq turkologik syezdi (video)

1926 yil 26 fevral – 5 mart kunlari Ozarbayjon SSR poytaxti Boku shahrida Birinchi Butunittifoq turkologik syezdi o‘tkazilgan.  SSSR XKS qarori bilan Syezdga tayyorgarlik komissiyasi tuzilib, tarkibda Samed Og‘amali o‘g‘li (rahbar), M.Pavlovich, Mirza Jabiyev, V.Bartold, A.Samoylovich, J.Qo‘rqmasov, G.Broydo, N.To‘raqulov, A.Zifeld, A.Fitrat, B.Chobanzoda, N.Ashmarin, A.Odobash, A.Boytursun, X.Yusufzodalar bo‘lgan. Syezdda mahalliy, sovet va xorijiy olimlar ishtirok etgan. Syezdda V.Bartold, I.Borozdin, B.Chobanzoda, …

batafsil »

Eski shaharning “Chaqar”i

To‘rt tomonidan Navoiy, Furqat, Samarqand Darvoza va Qoratosh shohko‘chalari bilan o‘ralgan mahalla hali ham o‘zida Toshkentning jozibasi va ertakona muhitini saqlab qolgan. Uning hududini har tomondan zamonaviy inshootlar o‘rab olgan: Chorsu tarafdan – BUM va uning orqasidagi 7 qavatli uylar, Qoratosh tomonidan – “Mediapark”, Xalqlar do‘stligi maydoni tomonidan – Prezidentning Xalq qabulxonasi (sobiq O‘zbekiston KP MK huzuridagi Partiya tarixi instituti), …

batafsil »

Sartlar kim edi?

Biz hammamiz o‘lik tillar haqida eshitganmiz: lotin, usmoniylar, manjur va aravak. Tarixdan hikoyalar so‘zlovchi kitoblar sahifalarida ular haqida ko‘p narsa o‘qish mumkin. Hozir o‘lik, deb hisoblanuvchi tillar bir vaqtlar faqat olimlar tomonidan qo‘llanilmagan, balki kimningdir ona tili bo‘lgan yoki boshqalar tomonidan ikkinchi til sifatida o‘rganilgan. Said Azimbayev Nikolay Ostroumovning 1896 yilgi «Sarti: Etnograficheskiye materiali» kitobiga kirgan sartlardan biridir O‘lik tillar …

batafsil »

Buxoro amirligi Qushbegisi arxivining shakllanish tarixi

Buxoro amirligi tarixini yoritishda bugungi kunda saqlanayotgan Qushbegi arxivi materiallari tarixchilar uchun muhim tarixiy materiallardir. Buxoro amirligi qushbegi arxivining hozirgi holatigacha bo‘lgan shakllanish jarayonlari ham uzoq davrni bosib o‘tgan bo‘lib, buni quyidagi jihatlarda ko‘rib o‘tamiz. Viloyatlardan amirning Arkiga haftalik maʼlumotlar choparlar orqali yetkazib turilgan. Bunday hujjatlar asosan bir xil shaklda tuzilgan. Yuqoridagi o‘ng burchagiga «Hazrat Haqq subhonahu va taʼolo», chap …

batafsil »

Turkistondagi birinchi musulmon banki

Termizdagi birinchi bank binosi Ushbu tarixiy inshoot 1902 yilda Buxoro amiri Abdulahadxon (1886-1910) buyrug‘i bilan Abduvosiboy Halimboy o‘g‘li mablag‘lari hisobiga qurilgan. Ushbu imoratning tarixiy ahamiyati shundaki, u Buxoro amirligining sharqiy bekliklari, shu jumladan, hozirgi Surxondaryo viloyati va Tojikiston Respublikasi hududidagi dastlabki bank binosi bo‘lgan. Bu bankning Turkistondagi boshqa banklardan farqi shundaki, uning tashkil topishida rus kapitali umuman ishtirok etmagan. Binobarin, …

batafsil »

Toshkent shevasi

TOSHKENT ShEVASI – o‘zbek adabiy tiliga asos bo‘lgan yetakchi shevalardan biri, o‘zbek tilining qarluq-chigil lahjasiga kiradi. Unda qipchoq lahjasi elementlari ham uchraydi: yur-jur, ayrim-ajrim (semantik differensiatsiya mavjud), yo‘nalish-jo‘nalish, ayrilmoq-ajralmoq. Toshkent shevasi singarmonik emas, masalan, tegiz va taqiz, o‘tqaz, kirg‘iz va h.k.; Toshkent shevasida adabiy tildagi kabi 6 unli, singarmonik-qishloq shevalarida – 9 unli. Singarmonik bo‘lmagan shevalar va adabiy tilda indifferent …

batafsil »

Toshkent tibbiyot akademiyasi

TIBBIYOT AKADEMIYASI, Toshkent tibbiyot akademiyasi – Toshkentda dastlab 1920 yil Turkiston (O‘rta Osiyo) universitetida tibbiyot fakulteti tashkil etilgan. 1931 yil O‘rta Osiyo universitetining tibbiyot fakulteti O‘rta Osiyo tibbiyot institutiga aylantirilgan. 1935 yildan Toshkent davlat tibbiyot instituti (ToshMI) deb atalgan. 1990 yilda Toshkent tibbiyot instituti 1- va 2-tibbiyot institutlariga bo‘lindi. 2005 yil 1- va 2-Toshkent davlat tibbiyot institutlari negizida Toshkent tibbiyot …

batafsil »

Tarixchi olimlar. E.V. Rtveladze

RTVELADZE Edvard Vasilyevich (1942 yil 14 may) – arxeolog-tarixchi olim. O‘zbekiston Fanlar Akademiyasi akademigi (1995), tarix fanlari doktori (1989), profyessor (1992). Gruziyaning Borjomi shahrida tug‘ilgan. 1962 yildan Toshkentda. ToshDUni tugatgan (1967). O‘zbekiston Sanʼatshunoslik ilmiy-tekshirish institutida ilmiy xodim (1969–76), katta ilmiy xodim (1976–85), sanʼat tarixi bo‘limi mudiri (1985 yildan). Ilmiy ishlari O‘rta Osiyoning qadimiy va o‘rta asrlar tarixi, arxeologiyasi, numizmatikasi, epigrafikasi, …

batafsil »

Азербайджано-узбекские связи в 1917-1920 годах

Национально-освободительная борьба против царизма в Азербайджане и Туркестане в начале XX века приобрела большой размах, при этом постепенно оформляясь в два направления: национально-демократическое и революционное. Сторонники первого направления видели выход в эволюционном пути развития, предлагая добиться культурной, а затем национальной автономии в рамках России как будущего федеративного государства, и, проведя конституциионные изменения, наконец, добиться независимости. Сторонники революционного пути развития предлагали …

batafsil »

Mir u – Mir

Muhtaram o‘quvchilar, ushbu sarlavha sizga qiziq, balki, g‘alati tuyulayotgandir, o‘ttiz – qirq yillar oldingi shiorbozlikni eslatayotgandir. Ha, topdingiz, shunday shior yaqin o‘tmishda deyarli har bir katta maydonda yozig‘liq turadigan, bayram namoyishchilari ham uni ko‘tarib yuradigan ruscha “Miru mir” (dunyoga tinchlik) degan shior edi. Lekin shunday sarlavha qo‘yilgan bizning maqolamiz mutlaqo boshqa mazmunda bo‘lib, mir u – mir (mir va yana …

batafsil »

Somoniylarning kelib chiqishi: turkiy yoki fors-tojik? Somon-xudot (2-qism)

Avvalgi qismni o‘qish… Somon-xudot aynan shu nikoh natijasida vujudga kelgan oilaning vakili bo‘lgan. Uning shajarasidagi ayrim ismlar, xususan, Tamg‘och (Tamg‘os, Tamg‘osp, Tag‘mos, Tamgors, Tamg‘ot, Samtag‘on)ning turkiy ekanligiga olimlar allaqachon eʼtibor berganlar. Shajarada keltirilgan boshqa ismlarni, masalan, Shovul, Tag‘on va Jabbo ham qadimgi turklar orasida keng tarqalgan Sul (Saul), To‘g‘on va Jabg‘u ismlari va unvonlari bilan taqqoslash mumkin. Qolaversa, qadimgi turklar …

batafsil »