Bosh sahifa » Bilasizmi?

Bilasizmi?

Somoniylarning kelib chiqishi: turkiy yoki fors-tojik? Somon-xudot (2-qism)

Avvalgi qismni o‘qish… Somon-xudot aynan shu nikoh natijasida vujudga kelgan oilaning vakili bo‘lgan. Uning shajarasidagi ayrim ismlar, xususan, Tamg‘och (Tamg‘os, Tamg‘osp, Tag‘mos, Tamgors, Tamg‘ot, Samtag‘on)ning turkiy ekanligiga olimlar allaqachon eʼtibor berganlar. Shajarada keltirilgan boshqa ismlarni, masalan, Shovul, Tag‘on va Jabbo ham qadimgi turklar orasida keng tarqalgan Sul (Saul), To‘g‘on va Jabg‘u ismlari va unvonlari bilan taqqoslash mumkin. Qolaversa, qadimgi turklar …

batafsil »

Народы Узбекистана. Китайцы

Самоназвание – хань, ханьжень. Народ, основное население КНР. Язык китайский сино-тибетской языковой семьи. Верующие китайцы исповедуют буддизм северной ветви, даосизм и конфуцианство, а также культ предков. Основная масса индифферентна к религии. Китайцы в Узбекистане: 1926 г. – 108 1979 г. – 656 1989 г. – 816 Знакомство Китая с Узбекистаном имеет давнюю историю. Китайские купцы посещали его по крайней мере …

batafsil »

Somoniylarning kelib chiqishi: turkiy yoki fors-tojik? Bahrom Chubin (1-qism)

O‘rta Osiyo tarixida Somoniylar sulolasining hukmronlik qilgan davri (IX-X asrlar) alohida ahamiyatga egadir. Chunki bu davrda Buxoro, Samarqand va boshqa shaharlar islom dunyosining eng yirik madaniy va ilmiy markazlariga aylandi, mahalliy xalqlarning islom davridagi davlatchiligi asoslari yaratildi. Yozma manbalarda Somoniylar sulolasining turli vakillari, ular hukm surgan davrdagi siyosiy, iqtisodiy va madaniy ahvol haqida batafsil maʼlumotlar mavjud. Lekin Somoniylar sulolasining kelib …

batafsil »

Туркестанские немцы

Немецкое переселение в Туркестан происходит в основном во второй половине XIX века, после завоевания Россией Средней Азии. Однако исследователи при изучении данной темы в основном ограничиваются только регионом Туркестана. Отсюда возникает ряд вопросов; почему именно немецкое переселение поощрялось в первую очередь правительством. Исследователи говорят о большом количестве немцев в администрации Туркестанского генерал-губернаторства и среди военных, была ли это случайность или …

batafsil »

Kirxa

KIRXA, Injilchi-lyuteranlar cherkovi (Sodiq Azimov ko‘chasi) – meʼmoriy yodgorlik. Lyuteranlar diniy marosimlar o‘tkazgan. Gotika uslubida qurilgan (1892, meʼmor A.L.Benua). 1937 yilda sho‘rolar tomonidan yopilgan cherkov binosida. Toshkent konservatoriyasining Opera studiyasi va Musiqa saloni joylashgan (1981–1990). 1992 yil 8 sentyabrda nemis injilchi-lyuteranlar cherkovi rasmiy ro‘yxatdan o‘tgan. Vazirlar Mahkamasining 1993 yil 3 maydagi qarori bilan cherkov (Kirxa) lyuteranlarga qaytarib berilgan. “Toshkent” ensiklopediyasi. 2009 …

batafsil »

Istanbuldagi o‘zbek takiyalari

Turkiyaning Istanbul shahrida o‘rta asrlarda “O‘zbek takiyalari” nomi bilan mashhur 3 ta dargoh (xonaqo) bo‘lib, ular Naqshbandiya sufiylik tariqatiga mansub shayxlar va darvishlarga qarashli bo‘lgan. Ulardan biri shaharning sharqiy qismidagi Uskudar tumanida joylashgan Sultontepa takiyasidir. Sultontepa takiyasi. Bu dargoh katta yer maydonini egallagan bo‘lib, 2 qismdan iborat. Dargohning bir qismidagi asosiy 2 qavatli binoda mehmonxona va yana 20 ta katta-kichik …

batafsil »

So‘nggi Xiva xoni Said Abdullaxonning ayanchli taqdiri

O‘tgan 2019 yilning dekabr oyida Kiyevdagi «Yaroslav Val» nashriyotida kelib chiqishi ozarbayjonlik bo‘lgan ukrain yozuvchisi Grigoriy Guseynovning «Sharqdan esgan shamol» nomli kitobi nashr etildi. Biz uchun muhim tomoni, kitobda so‘nggi Xiva xoni Said Abdullaxon va uning oilasining Ukrainadagi hayoti to‘g‘risida qimmatli maʼlumotlar taqdim etilgan. Zero, ushbu oila 1920 yilda Moskvaga olib ketilganidan keyingi taqdiri haqida ishonchli maʼlumot shu paytgacha yo‘q …

batafsil »

Qabri Madina shahrida bo‘lgan Buxoro xonlari

Markaziy Osiyo davlatchiligi tarixidan maʼlumki, davlat hukmdorlari ko‘p hollarda taxtdan voz kechsa yoxud tushirilsa, oxirat amallarini bajarish, shariat arkonlaridan birini ado etish uchun Makka va Madinaga yo‘l oladilar. Ular o‘sha yerda vafot etish orzusida Makka va Madinada umrlarining oxirlariga qadar faqirlikda, toat-ibodatda hayot kechiradilar. Taxtdan tushirilgan hukmdorlarga Haj ziyoratiga borish taklifi ko‘p hollarda fitna niyatida ham bildirilganligi tarixdan maʼlum. Masalan, …

batafsil »

Dunyoga mashhur Zandaniychi matosi haqida

1. Zandaniychi, Zandanechi – O‘rta Osiyoning boy bezakli ipak matosi, u G‘arbda eng keng tarqalgan bo‘lib, bir vaqtlar mashhur to‘qimachilik ishlab chiqarish markazi bo‘lgan – Buxoro yaqinidagi Zandana qishlog‘ida ishlab chiqarilgan va u “Zandanada ishlab chiqarilgan” degan maʼnoni beradi. Keyinchalik mamlakat bo‘ylab zandaniychi matosi ishlab chiqaruvchi markazlar paydo bo‘lgan va rivojlangan. Shunday bo‘lsa-da, boshqa joylarda ham uning asl nomi saqlanib …

batafsil »

Кто такие сарты? История исчезнувшего народа Средней Азии

В Российской дореволюционной литературе можно часто встретить информацию о существовании в Средней Азии (до революции Туркестанский край) такого народа, как сарты. Однако сейчас ни в одном из государств этого региона (Узбекистан, Таджикистан, Туркмения, Киргизия, Казахстан) вы не услышите о «сартах». Кем же они были? И куда делись? Жители российской глубинки узнали о сартах после присоединения к Российской империи Кокандского ханства, …

batafsil »

Народы Узбекистана. Карелы

Самоназвание – карьялани, карьялайзет. Народ в Российской Федерации. Коренное население Карелии. Язык – карельский прибалтийско-финской подгруппы финно-угорской группы уральской семьи. Верующие — православные. Карелы в Узбекистане: 1979 г. – 144 1989 г. – 194 Немногочисленные представители карельской национальности переселялись на постоянное место жительства в Узбекистан, как правило, в индивидуальном порядке. Расселялись дисперсно. Большинство из них ассимилировалось с русскими. Образовательный ценз …

batafsil »

«Abduxoliq G‘ijduvoniy va Bahouddin Naqshband maqbaralarini ziyorat qilishni to‘xtatish uchun mahalliy organlar orqali barcha choralar ko‘rilsin»

Uzoq o‘tmishda, Sovet hokimiyati davrida, O‘zSSR Ministrlar Sovetining 1960 yil 14 martdagi 220-son “O‘zSSR Vazirlar Kengashi huzuridagi moddiy madaniyat yodgorliklarini himoya qilish qo‘mitasiga Buxoro viloyatidagi bir qator yodgorliklarni qaytarib berish to‘g‘risida”gi qarori qabul qilingan (O‘zarxiv. Fond-1206, Ro‘yxat(op)-1, yig‘majild-30, varaq-80). Ushbu qarorga binoan, ishchi-deputatlari Buxoro viloyat kengashi Ijroiya qo‘mitasi tomonidan 1960 yil 23 3 martdagi 6p.166-son qaror qabul qilindi, ushbu qarorning …

batafsil »

Shoh Fozil tarixiy-yodgorlik majmuasi (video)

Shoh Fozil tarixiy-yodgorlik majmuasi XI asrda qoraxoniylar tomonidan qurilgan. Obida Safed Bulon qishlog‘ida joylashgan. Safed Bulon esa O‘zbekistonning Namangan viloyati bilan chegaradosh Qirg‘izistonning Olabuqa tumanida. Eng ko‘p ziyoratchilar O‘zbekistondan tashrif buyuradi. Manba

batafsil »

Chingizxonning nabirasini musulmon qilgan shayxni bilasizmi?

2020 yilda “Buxoro – Islom madaniyati poytaxti” Milodning IX asri boshlaridayoq “Qubbat ul-islom” – “Islom dinining gumbazi” nomi bilan mashhur bo‘lgan Buxoro, tarixchi Narshaxiyning guvohlik berishicha, mashhur fiqhshunos olim Abu Xafsi Kabir Buxoriy (767–832) tufayli shu nomga sazovor bo‘lgan. Buxoroning shonli tarixida shayx Sayfiddin Boharziy (1190–1261) faoliyati tufayli shaharning shuhrati islom olamida yanada yuksaldi. Shu sababli oradan to‘rt asr o‘tgach, …

batafsil »

Tariximizdagi talaba-rektor haqida bilasizmi?

1918-yilda fidoyi maʼrifatparvar Munavvarqori Abdurashidxonov tashabbusi bilan Turkiston xalq milliy dorilfununi sifatida faoliyat boshlagan Oʻzbekiston Milliy universiteti bu yil bir yuzi bir yoshni qarshiladi. Uning musulmon xalq dorilfununidan to bugungi Milliy universitetgacha bosib oʻtgan yoʻli, jumladan, 1918-yilda Turkiston xalq universiteti, 1919–1923-yillarda Turkiston Davlat universiteti, 1923–1960-yillarda Oʻrta Osiyo Davlat universiteti, 1960–2000-yillarda Toshkent Davlat universiteti, 2000-yildan boshlab Oʻzbekiston Milliy universiteti davrlari ham …

batafsil »