Bosh sahifa » Bilasizmi?

Bilasizmi?

Toshkent shevasi

TOSHKENT ShEVASI – o‘zbek adabiy tiliga asos bo‘lgan yetakchi shevalardan biri, o‘zbek tilining qarluq-chigil lahjasiga kiradi. Unda qipchoq lahjasi elementlari ham uchraydi: yur-jur, ayrim-ajrim (semantik differensiatsiya mavjud), yo‘nalish-jo‘nalish, ayrilmoq-ajralmoq. Toshkent shevasi singarmonik emas, masalan, tegiz va taqiz, o‘tqaz, kirg‘iz va h.k.; Toshkent shevasida adabiy tildagi kabi 6 unli, singarmonik-qishloq shevalarida – 9 unli. Singarmonik bo‘lmagan shevalar va adabiy tilda indifferent …

batafsil »

Toshkent tibbiyot akademiyasi

TIBBIYOT AKADEMIYASI, Toshkent tibbiyot akademiyasi – Toshkentda dastlab 1920 yil Turkiston (O‘rta Osiyo) universitetida tibbiyot fakulteti tashkil etilgan. 1931 yil O‘rta Osiyo universitetining tibbiyot fakulteti O‘rta Osiyo tibbiyot institutiga aylantirilgan. 1935 yildan Toshkent davlat tibbiyot instituti (ToshMI) deb atalgan. 1990 yilda Toshkent tibbiyot instituti 1- va 2-tibbiyot institutlariga bo‘lindi. 2005 yil 1- va 2-Toshkent davlat tibbiyot institutlari negizida Toshkent tibbiyot …

batafsil »

Tarixchi olimlar. E.V. Rtveladze

RTVELADZE Edvard Vasilyevich (1942 yil 14 may) – arxeolog-tarixchi olim. O‘zbekiston Fanlar Akademiyasi akademigi (1995), tarix fanlari doktori (1989), profyessor (1992). Gruziyaning Borjomi shahrida tug‘ilgan. 1962 yildan Toshkentda. ToshDUni tugatgan (1967). O‘zbekiston Sanʼatshunoslik ilmiy-tekshirish institutida ilmiy xodim (1969–76), katta ilmiy xodim (1976–85), sanʼat tarixi bo‘limi mudiri (1985 yildan). Ilmiy ishlari O‘rta Osiyoning qadimiy va o‘rta asrlar tarixi, arxeologiyasi, numizmatikasi, epigrafikasi, …

batafsil »

Азербайджано-узбекские связи в 1917-1920 годах

Национально-освободительная борьба против царизма в Азербайджане и Туркестане в начале XX века приобрела большой размах, при этом постепенно оформляясь в два направления: национально-демократическое и революционное. Сторонники первого направления видели выход в эволюционном пути развития, предлагая добиться культурной, а затем национальной автономии в рамках России как будущего федеративного государства, и, проведя конституциионные изменения, наконец, добиться независимости. Сторонники революционного пути развития предлагали …

batafsil »

Mir u – Mir

Muhtaram o‘quvchilar, ushbu sarlavha sizga qiziq, balki, g‘alati tuyulayotgandir, o‘ttiz – qirq yillar oldingi shiorbozlikni eslatayotgandir. Ha, topdingiz, shunday shior yaqin o‘tmishda deyarli har bir katta maydonda yozig‘liq turadigan, bayram namoyishchilari ham uni ko‘tarib yuradigan ruscha “Miru mir” (dunyoga tinchlik) degan shior edi. Lekin shunday sarlavha qo‘yilgan bizning maqolamiz mutlaqo boshqa mazmunda bo‘lib, mir u – mir (mir va yana …

batafsil »

Somoniylarning kelib chiqishi: turkiy yoki fors-tojik? Somon-xudot (2-qism)

Avvalgi qismni o‘qish… Somon-xudot aynan shu nikoh natijasida vujudga kelgan oilaning vakili bo‘lgan. Uning shajarasidagi ayrim ismlar, xususan, Tamg‘och (Tamg‘os, Tamg‘osp, Tag‘mos, Tamgors, Tamg‘ot, Samtag‘on)ning turkiy ekanligiga olimlar allaqachon eʼtibor berganlar. Shajarada keltirilgan boshqa ismlarni, masalan, Shovul, Tag‘on va Jabbo ham qadimgi turklar orasida keng tarqalgan Sul (Saul), To‘g‘on va Jabg‘u ismlari va unvonlari bilan taqqoslash mumkin. Qolaversa, qadimgi turklar …

batafsil »

Народы Узбекистана. Китайцы

Самоназвание – хань, ханьжень. Народ, основное население КНР. Язык китайский сино-тибетской языковой семьи. Верующие китайцы исповедуют буддизм северной ветви, даосизм и конфуцианство, а также культ предков. Основная масса индифферентна к религии. Китайцы в Узбекистане: 1926 г. – 108 1979 г. – 656 1989 г. – 816 Знакомство Китая с Узбекистаном имеет давнюю историю. Китайские купцы посещали его по крайней мере …

batafsil »

Somoniylarning kelib chiqishi: turkiy yoki fors-tojik? Bahrom Chubin (1-qism)

O‘rta Osiyo tarixida Somoniylar sulolasining hukmronlik qilgan davri (IX-X asrlar) alohida ahamiyatga egadir. Chunki bu davrda Buxoro, Samarqand va boshqa shaharlar islom dunyosining eng yirik madaniy va ilmiy markazlariga aylandi, mahalliy xalqlarning islom davridagi davlatchiligi asoslari yaratildi. Yozma manbalarda Somoniylar sulolasining turli vakillari, ular hukm surgan davrdagi siyosiy, iqtisodiy va madaniy ahvol haqida batafsil maʼlumotlar mavjud. Lekin Somoniylar sulolasining kelib …

batafsil »

Туркестанские немцы

Немецкое переселение в Туркестан происходит в основном во второй половине XIX века, после завоевания Россией Средней Азии. Однако исследователи при изучении данной темы в основном ограничиваются только регионом Туркестана. Отсюда возникает ряд вопросов; почему именно немецкое переселение поощрялось в первую очередь правительством. Исследователи говорят о большом количестве немцев в администрации Туркестанского генерал-губернаторства и среди военных, была ли это случайность или …

batafsil »

Kirxa

KIRXA, Injilchi-lyuteranlar cherkovi (Sodiq Azimov ko‘chasi) – meʼmoriy yodgorlik. Lyuteranlar diniy marosimlar o‘tkazgan. Gotika uslubida qurilgan (1892, meʼmor A.L.Benua). 1937 yilda sho‘rolar tomonidan yopilgan cherkov binosida. Toshkent konservatoriyasining Opera studiyasi va Musiqa saloni joylashgan (1981–1990). 1992 yil 8 sentyabrda nemis injilchi-lyuteranlar cherkovi rasmiy ro‘yxatdan o‘tgan. Vazirlar Mahkamasining 1993 yil 3 maydagi qarori bilan cherkov (Kirxa) lyuteranlarga qaytarib berilgan. “Toshkent” ensiklopediyasi. 2009 …

batafsil »

Istanbuldagi o‘zbek takiyalari

Turkiyaning Istanbul shahrida o‘rta asrlarda “O‘zbek takiyalari” nomi bilan mashhur 3 ta dargoh (xonaqo) bo‘lib, ular Naqshbandiya sufiylik tariqatiga mansub shayxlar va darvishlarga qarashli bo‘lgan. Ulardan biri shaharning sharqiy qismidagi Uskudar tumanida joylashgan Sultontepa takiyasidir. Sultontepa takiyasi. Bu dargoh katta yer maydonini egallagan bo‘lib, 2 qismdan iborat. Dargohning bir qismidagi asosiy 2 qavatli binoda mehmonxona va yana 20 ta katta-kichik …

batafsil »

So‘nggi Xiva xoni Said Abdullaxonning ayanchli taqdiri

O‘tgan 2019 yilning dekabr oyida Kiyevdagi «Yaroslav Val» nashriyotida kelib chiqishi ozarbayjonlik bo‘lgan ukrain yozuvchisi Grigoriy Guseynovning «Sharqdan esgan shamol» nomli kitobi nashr etildi. Biz uchun muhim tomoni, kitobda so‘nggi Xiva xoni Said Abdullaxon va uning oilasining Ukrainadagi hayoti to‘g‘risida qimmatli maʼlumotlar taqdim etilgan. Zero, ushbu oila 1920 yilda Moskvaga olib ketilganidan keyingi taqdiri haqida ishonchli maʼlumot shu paytgacha yo‘q …

batafsil »

Qabri Madina shahrida bo‘lgan Buxoro xonlari

Markaziy Osiyo davlatchiligi tarixidan maʼlumki, davlat hukmdorlari ko‘p hollarda taxtdan voz kechsa yoxud tushirilsa, oxirat amallarini bajarish, shariat arkonlaridan birini ado etish uchun Makka va Madinaga yo‘l oladilar. Ular o‘sha yerda vafot etish orzusida Makka va Madinada umrlarining oxirlariga qadar faqirlikda, toat-ibodatda hayot kechiradilar. Taxtdan tushirilgan hukmdorlarga Haj ziyoratiga borish taklifi ko‘p hollarda fitna niyatida ham bildirilganligi tarixdan maʼlum. Masalan, …

batafsil »

Dunyoga mashhur Zandaniychi matosi haqida

1. Zandaniychi, Zandanechi – O‘rta Osiyoning boy bezakli ipak matosi, u G‘arbda eng keng tarqalgan bo‘lib, bir vaqtlar mashhur to‘qimachilik ishlab chiqarish markazi bo‘lgan – Buxoro yaqinidagi Zandana qishlog‘ida ishlab chiqarilgan va u “Zandanada ishlab chiqarilgan” degan maʼnoni beradi. Keyinchalik mamlakat bo‘ylab zandaniychi matosi ishlab chiqaruvchi markazlar paydo bo‘lgan va rivojlangan. Shunday bo‘lsa-da, boshqa joylarda ham uning asl nomi saqlanib …

batafsil »

Кто такие сарты? История исчезнувшего народа Средней Азии

В Российской дореволюционной литературе можно часто встретить информацию о существовании в Средней Азии (до революции Туркестанский край) такого народа, как сарты. Однако сейчас ни в одном из государств этого региона (Узбекистан, Таджикистан, Туркмения, Киргизия, Казахстан) вы не услышите о «сартах». Кем же они были? И куда делись? Жители российской глубинки узнали о сартах после присоединения к Российской империи Кокандского ханства, …

batafsil »