Илм. Иҳтикор (монополия) ва унинг фиқҳий таҳлили

Динимиз Ислом инсониятнинг карамли ҳаёт кечиришини таъминлашга ҳарис бўлган диндир. Инсон наслининг дунё ва охиратда саодатга эришмоғи учун зарур бўлган барча моддий ва маънавий эҳтиёжлари динимизда шаръий ҳукмлар учун асос қилиб олинган. Фиқҳ илмининг қарийб ярмидан кўпини ташкил қилган олди-берди ва муомалот соҳасига назар солдиган бўлсак, савдо-сотиқларда мурожаат қилиш ҳаром қилинган барча муомалот турларининг таъқиқланиш негизида инсон манфаатига очиқ зид …

Батафсил »

Уламоларимиз. Саидқул Қизилбулоқий (1894 – 1960)

Олим ва ориф инсон, шариат ва тариқат илмлари билимдони Саидқул Абдураҳим ўғли 1894 йили ҳозирги Фориш туманининг Қизилбулоқ қишлоғида туғилган. Отаси Абдураҳим мингбоши бой, дину диёнатли ва маърифатли инсон эди. Зеҳну қобилиятли беш-(олти) яшар ўғлини бошланғич савод чиқариши учун Мулла Жўлибой қўлида ўқитди. Сўнгра Саидқул болатошлик имом-хатиб домла Омон Охунддан таълим олиб, 7–8 ёшларида ҳофизи Қуръон бўлди. Ўша пайтлари Самарқанднинг …

Батафсил »

Маърифат. Ҳалол луқма – қалбдаги нур

Ҳаётимизнинг ҳар бир соҳасига жавоб берган динимиз кўрсатмалари, ейдиган овқатимизни ҳам қандай тановул қилишимизга ҳам аҳамият беришимизни тарғиб қилади. Имоми Шофиъий (раҳматуллоҳи аълайҳ) кунларнинг бирида Имом Аҳмад ибн Ҳанбал (раҳматуллоҳи аълайҳ)нинг уйларига меҳмонга, қоладиган бўлиб келадилар. Имоми Шофиъий бир ўзлари ёлғиз келганларига қарамай Имом Аҳмад ибн Ҳанбалнинг қизлари уларга уч кишилик таом ва таҳажжуд намозга таҳорат қилиш учун сув тайёрлаб …

Батафсил »

Маърифат. Мусибат ҳам неъматдир..

Ҳақиқатан ҳам бу дунё синов ҳаётида бошимиз турли хил имтиҳонларга дуч келади. Баъзида бизнинг кўзимизга чиройли, фойдали, неъматдек бўлиб кўринган иш, оқибатда бизлар учун бало, офат, ёмонлик бўлиб чиқади. Баъзида эса биз ёқтирмаган, ёмон деб билган мусибат, оқибатда биз учун манфаатли, хайрли ҳақиқий маънодаги неъмат бўлиб чиқади. Бу ҳақида Аллоҳ таоло “Бақара” сурасининг 216-оятида шундай марҳамат қилади: “…Шоядки, ёқтирмаган нарсангиз …

Батафсил »

Жадидлар. Абдулмажид Қодирий (Қодиров)

Мажид Қодирий (Қодиров) (Абдул-Мажид Қодирий), ҳақиқий исми Абдул-Мажидхон Қори Абдул Қодирхон Қори ўғли (2 октябр 1886 Қори ёғди маҳалласи, Тошкент – 5 октябр, 1938, Юнусобод, Тошкент) – олим, ўзбек адиби, ўзбек тилидаги биринчи адабиёт, тарих ва математика дарсликлари муаллифи, жамоат арбоби ва публицист, Туркистонда жадидчилик ҳаракати асосчиларидан бири. Биографик маълумот Мажид Қодирий (Қодиров) Тошкент шаҳрининг Шайхонтоҳур даҳасидаги Қори ёғди маҳалласида, …

Батафсил »

Полицмейстер

ПОЛИЦМЕЙСТЕР, полицеймейстер – 1917 йил Февраль инқилобига қадар Тошкент шаҳар полицияси бошлиғи. Полицмейстер мансаби 1718 йил Петербургда юзага келган. 1782 йилдан барча губерня ва шаҳарларда жорий қилинган. Тошкентда 1887 йил Янги ва Эски шаҳарда полиция приставлари бошчилигида икки полиция бошқармаси тузилган. Полицмейстер шаҳар бошлиғига буйсунган, участка приставлари ишини, қамалганларни назорат қилиб турган, йиғинлар ва жамоат жойларида тартиб сақланишини назорат этишга …

Батафсил »

Хоккей. «Бинокор» Ташкент

В 1970 году в Ташкенте было построено уникальное для южной республики сооружение – Дворец спорта с двумя ледовыми аренами. Трибуны одной из них имеют 4 тыс. мест для зрителей, а другая всего 500 и предназначена для тренировочных целей. Уже в следующем году в городе была образована хоккейная команда и в сезоне 1971/72 в восточной зоне второй лиги дебютировал ташкентский «Спартак». …

Батафсил »

Тошкент масжидлари. «Абдулҳамид ҳожи» жоме масжиди

Масжид 1998 йилда Истироҳат маҳалласи фаоллари, жумладан Абдулҳамид ҳожи ташаббуси билан барпо этилган. Абдулҳамид ҳожи 1929 йилда Хитой Халқ Республикасининг Ғулжа шаҳрида туғилган. 1955 йил Тошкент шаҳрига кўчиб келган. 1956 йилдан 1990 йилгача ошпазлик касби билан шуғулланган. 1998 йилда масжидни ўз маблағи ҳисобидан қурган. 2010-йилга қадар ушбу масжидда мутавалли бўлиб фаолият юритган. Масжид 2013 йилда қайта таъмирланган. Имом-хатиб – Азимов …

Батафсил »

Мутафаккирлар. Абу Муъин Насафий (1027–1114)

Калом илмининг машҳур алломаси, мутафаккир Абу Муъин Насафий 1027 йил Қарши (Насаф)да туғилган. Шу ерда ўқиб, илмини камолга етказган. Умар ибн Муҳаммад Насафийнинг “ал-Қанд фи зикри уламои Самарқанд” (Самарқанд олимлари зикрида қанд китоби) асарида бу олим ҳақида шундай дейилган: “Шарқу Ғарбнинг олиму уламолари Абу Муъин Насафий илмининг денгизидан баҳра топиб, у таратган зиё нурларини кўзларига тўтиё қилиб суртганлар”. Абу Муъин …

Батафсил »

Академия наук в интеллектуальной истории Узбекистана. Глава III. Академическая наука в Узбекистане в 50 – 60-е годы ХХ в. Роль национальных кадров в её развитии. «Лысенковщина»

1950 – 1960-е годы для Академии наук Узбекистана были временем ее сравнительно быстрого роста – увеличения количества научных подразделений и занятых в них сотрудников. Естественно, имело место и расширение тематического поля исследований, проводимых учеными, работавшими в системе Академии. Однако их научный поиск проходил в организационных рамках утвердившейся командно-бюрократической структуры управления, в условиях полного огосударствления всех сторон научно-технической деятельности. При этом …

Батафсил »

Жуда катта (супер) Ой

Бугун, 13 ноябрда ўзбекистонликлар 70 йил ичидаги энг катта Ойни кузатишлари мумкин бўлади. NASA маълумотларига кўра, 13 ноябрдан 14 ноябрга ўтар кечаси Ой Ерга 1948 йилдан бери энг қисқа масофага яқинлашади. Бу ҳолат Суперой деб аталади ва кейинги бундай ажойиб манзарани фақатгина 2034 йилдагина кузатиш мумкин бўлади. “Маълумки, Ой сайёрамиз атрофида эллипссимон орбита бўйлаб ҳаракат қилади. Ойнинг сайёрамизга нисбатан яқинлашиши …

Батафсил »

Илм. Савдода ҳалоллик

Ислом динида кишилар ўртасидаги тадбиркорлик, ишбилармонлик ва ҳамкорлик муносабатларини ўзига хос ҳусусиятлари ва нозик жиҳатларига доир масалалар муфассал баён қилинган бўлиб, инсонларни доимо ҳақ ва адолатга риоя қилишга тарғиб этилади. Ҳақ ва адолат кишининг ҳуқуқ ва мажбуриятларини ташкил этади. Аллоҳ таоло Наҳл сураси 90 оятида бу ҳақида шундай дейди: “Албатта, Аллоҳ таоло адолатга, эзгу ишларга ва қариндошга яхшилик қилишга буюрур, …

Батафсил »

Одам савдосидан огоҳ бўлинг!

Инсон Аллоҳ таоло томонидан яратилган нарсаларнинг гултожидир. Дунёдаги қолган бошқа барча нарсаларни Аллоҳ таоло инсон фойдаси учун яратгандир. Аллоҳ таоло Қуръони каримнинг “Исро” сурасининг 70 оятида:         ولقد كرمنا بنى ءادم “Батаҳқиқ, Биз Бани Одамни мукаррам қилиб қўйдик” деган. Бу ҳақиқатни тушуниб олишимиз учун “Шариатнинг мақсадлари нималардан иборат?” деган саволга жавоб берилса, шунинг ўзи кифоя. Бу саволга ислом уммати ўн тўрт …

Батафсил »

Шоирлар. Абдулла Орипов

ОРИПОВ Абдулла (1941.21.3 – 2016.05.11) – шоир ва жамоат арбоби. Ўзбекистон халқ шоири (1990). Ўзбекистон Қаҳрамони (1998). 1958 йилдан Тошкентда. ТошДУнинг журналистика факультетини тугатган (1963). «Ёш гвардия» (1963–69), Fафур Fулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриётларида муҳаррир (1969–74), «Шарқ юлдузи» журналида адабий ходим, бўлим мудири (1974–76), Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасида адабий маслаҳатчи (1976–82), масъул котиб (1985–88), Тошкент вилоят бўлимида масъул котиб (1982–83), …

Батафсил »