Бош саҳифа » Алломалар (page 3)

Алломалар

Мутафаккирлар. Абу Абдуллоҳ Хоразмий

Марказий Осиёда илм-фан юксак тараққий этган ва буюк алломалар даври IХ–ХI асрлар эди. Ўша даврнинг кенг билимли, пешқадам олимларидан бири Абу Абдуллоҳ Хоразмий (997 йилда вафот этган) бўлган. Бу олим ҳақида сақланиб қолган маълумотлар жуда кам. Олимнинг тўлиқ исми Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Аҳмад ибн Юсуф Хоразмийдир

Батафсил »

Шоирлар. Мискин

МИСКИН (тахаллуси; асл исм-шарифи Fуломхалил Тошмуҳаммад ўғли), (1880–1937) – шоир. Тошкентда туғилган. Баландмачитдаги мактабда, сўнг Кўкалдош мадрасасида ўқиган. Дастлабки шеърлари муҳаббат мавзуида. Кўп ўтмай, шеъриятига замон садолари кириб келган. Халқимизнинг миллий-ижтимоий уйғонишида катта хизмат қилган «Шуҳрат» газетасини шеър билан қувватлаб чиққан

Батафсил »

Мутафаккирлар. Абу Абдуллоҳ Рудакий (860–941)

Шарқда танилган мутафаккир Абу Абдуллоҳ Жаъфар Рудакий 860 йилда Самарқанд яқинидаги Панжрудак қишлоғида, деҳқон оиласида туғилди. Бу даврда Мовароуннаҳр Эрон, Ҳиндистон, Хитой, Миср ва Сурия билан савдо ва маданий алоқаларни яхши йўлга қўйган эди

Батафсил »

Мутафаккирлар. Муҳаммад ибн Мусо Хоразмий (783–850)

Буюк математик, астроном ва географ Муҳаммад Хоразмий VIII асрнинг охири ва IХ асрнинг биринчи ярмида яшаб ижод этди. Дунё фанига ғоят катта ҳисса қўшди. Алгебра фанининг асосчиси бўлди. Хоразмий Хоразм ўлкасида туғилиб, ўсди. Адабиётларда 783 йил унинг туғилган йили деб қабул этилган

Батафсил »

Мутафаккирлар. Муҳаммад ибн Исмоил Бухорий (810–870)

Ҳадис илмининг ривожида олтин давр ҳисобланган IX асрда ҳадисшуносликда катта муваффақиятлар қўлга киритилган. Чунончи, бутун ислом дунёсидаги энг нуфузли манбалар деб тан олинган олтита ишончли ҳадислар тўпламининг (ас-сиҳоҳ ас-ситта) муаллифлари яшаб ижод қилганлар. Улар орасида “Ҳадис илмида амир ал-мўминин” деган шарафли номга сазовор бўлган Имом Бухорий алоҳида эътиборга молик буюк олимдир

Батафсил »

Мутафаккирлар. Аҳмад Фарғоний (798–865)

Ўрта асрларда яшаган Марказий Осиёлик олимлар орасида буюк астроном, математик ва географ Фарғоний салмоқли ўрин эгаллайди. Олимнинг тўлиқ исми Абул Аббос Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Касир Фарғонийдир. Шарқда “Ҳосиб” (математик) деган лақаб олган

Батафсил »

Мутафаккирлар. Аҳмад Марвазий

Аҳмад Марвазий (770–870) – Бағдод илмий мактабида фаолият кўрсатган йирик астроном ва математиклардан бири Аҳмад ал-Марвазий бўлиб, у “Астрономик жадваллар”, “Дамашқ зижи” (бу зиж Бағдод шаҳри учун тузилган) ва “ал-Маъмуннинг синалган жадвали” асарларининг муаллифидир

Батафсил »

Абу Исо Муҳаммад Термизий (824–892)

Марказий Осиёлик буюк мутафаккирлардан бири – машҳур муҳаддис Абу Исо Муҳаммад Термизийдир. Унинг тўлиқ исми Абу Исо Муҳаммад ибн Савра ибн Мусо ибн Даҳҳок Сулламий Термизий бўлиб, у 824 йилда Термизда, унча бадавлат бўлмаган оилада таваллуд топди. Унинг ёшлик йиллари Термиз шаҳрида ўтиб, дастлабки маълумотни ҳам шу шаҳарда олган

Батафсил »

Бизни жаҳолат – жаҳли мураккаб. Мунавварқорининг ижодидан намуналар

Мақола (“Тараққий” газетаси, 1906 й. 14 июнь, № 1): Ҳар миллатни мактаб ва мадрасаси ўлдиғи каби бизни ҳам мактаб ва мадрасаларимиз гарчи бенизом ва беусул бўлса ҳам, йўқ демак даражада оз эмасдур. Ҳар миллат авлодини тарбият ва таълими улумда кўрсатган ҳиммат ва ғайрати каби бизларда ҳам ўз маъсум авлодларини жаҳолат ва ғафлат зулматида қолмоқиға ҳеч бир ризолари ўлмай

Батафсил »

Шошлик олимларнинг Ислом маданиятига қўшган ҳиссаси (Х – ХII асрлар)

Тошкент – ўрта аср манбаларида Шош деб номланиб, бу ердан тафсир, ҳадис, фикҳ каби исломий илмлар билан шуғулланувчи кўплаб таниқли олимлар етишиб чиққан. Бу ерда туғилиб, фаолият кўрсатган кўплаб буюк зотлар “Шоший”, “Тошкандий” (XVI асрдан) нисбаси билан дунёга танилган

Батафсил »

Табаррук сиймо. Мунавварқори

Ўзбек халқи тарихининг сўнгги 130 йилга яқин даври “оқ” ва “қизил” салтанатлар таркибида кечди. Ўзбек диёрининг моддий ва маданий бойликларини талон-тарож этишини ўз олдига мақсад қилиб қўйган чор ва совет давлатлари халқнинг шу даврда яшаган пешқадам вакиллари – уни ҳур ва озод кўришни истаган, шу йўлда фаолият кўрсатган кишиларни узлуксиз равишда маҳв этиб келди

Батафсил »

Зайниддин Восифий

ВОСИФИЙ (тахаллуси; асл исми Зайниддин Маҳмуд ибн Абдулжамил) (1485–1551 ёки 1566) – Тошкентда узоқ вақт истиқомат қилган машҳур адиб. Ҳиротда мунший оиласида туғилган. Араб тили, адабиёт, фиқҳ ва бошқа билимларни пухта эгаллаган. Ҳиротда Шоҳрух мадрасасида таҳсил кўрган (1511 йилгача)

Батафсил »

Тошкандликлар. Муҳаммад Солиҳ

XIX асрда Тошкентда яшаб ижод этган тарихнавис олимлардан бири Муҳаммад Солиҳдир. Муҳаммад Солиҳ Рахимхожа (Қорахожа) ўғли 1830 йили Тошкентнинг «Қорёғди» маҳалласида дунёга келади. Ёшлик вақтидаёқ илм олишга қизиқади, Тошкент ва Бухорода таълим олади

Батафсил »

Шоҳий

Шохўжа Ҳаким ибн Шофайзхўжа (тахаллуси Шоҳий) асли Тошкентнинг Оқ масжид маҳалласидан бўлиб, маърифатпарвар олимлардан эди. Бу киши ўқимишли, шоир, табиб ва маърифатпарвар бўлган эди. Дастлаб Юнусхон мадрасасида мударрислик қилган, кейин кўп мамлакатларга саёҳат ҳам қилган

Батафсил »