Тошкентнинг тоғли ҳудудидан Турк хоқонлиги даври қабристони топилди

Тошкент шаҳридан 100 км шимоли-шарқда, Ғарбий Тяншан тоғларининг денгиз сатҳидан 1000 метр юксакликдаги этакларида ўзбек археологлари томонидан милоддан кейинги VI—VII асрларга оид Турк хоқонлиги даври кўчманчиларининг қабристони топилди, дейилади Фанлар Академияси тарқатган хабарда. Ушбу қадимий қабристон сел, қор ва ёмғирлар юзидан емирилиши натижасида очилиб қолган бўлиб, бу ҳақда археологларга Тошкент халқаро мактаби ўқитувчиси Скот Бекер хабар берган эди. Ўзбекистон Фанлар …

Батафсил »

Ибрат ила боқ, кўзунг туфроққа тўлмасдан бурун…

Ҳар бир ижодкорнинг бу дунёга келиб айтадиган бир сўзи бўлади. Бу сўз халқ ғами, улус дарди билан ҳамоҳанг бўлса, уни эл маъқуллайди. Сўз айтгувчини ўзига дўст тутади, унга меҳр қўяди, улуғлайди. Ўзбекнинг ўз шоири – Турди Фароғий эл дардини айтолган, эл суйган шоирлардан эди. Шу сабаб уни эл таниди, ардоқлади. Кўпчилик Турди Фароғийни қўйидаги мисралари билан эслайди: Top кўнгуллик беклар, …

Батафсил »

Мирзо Улуғбекнинг нефрит пиёласи

Жаҳон илм фани тараққиётига юксак ҳисса қўшган Муҳаммад Тарағай Мирзо Улуғбекнинг номи ҳар биримиз учун азиз. Унинг Мовароуннаҳрдаги беқиёс бунёдкорлик ишлари ҳақида ҳар биримиз кўп бора ўқиганмиз. У ҳақда қатор бадиий асарлар, фильмлар яратилган. Ўз-ўзидан савол туғилади: бизгача буюк аждодимиз Мирзо Улуғбекка бевосита тегишли бўлган, ул зот шахсан фойдаланган бирор буюм етиб келганми? Мирзо Улуғбекнинг қўллари билан битилган қўлёзмалар мавжудми? …

Батафсил »

Ханы, заставившие Китайcких императоров считаться собой (часть 2)

продолжение После подавления восстания Джахангира цинское правительство послало в Коканд требование выдать им его сына и племянников, проживающих в Коканде, за что цинские власти обещали кокандскому хану ежегодную награду в 1000 слитков серебра. Но кокандский хан отверг предложение Цинов. Как указывает китайский историк Вэй Юань, кокандский хан через своего посла сообщил цинскому двору, что он готов возвратить взятых в плен …

Батафсил »

Ханы, заставившие Китайcких императоров считаться собой (часть 1)

…После Нарбута-бия на кокандский престол вступил его старший сын Алим, принявший титул хана (1798—1810). По отзыву кокандских авторов, «Алим-хан был храбрым государем». При нем Коканд подчинил себе Ташкент, Каратегин, Дарваз и Бадахшанские владения. Как сообщают кокандские историки, Алим-хан повел войско также и на Кашгарию и захватил ее. В «Тарих-и Шахрухи» содержатся следующие сведения о подчинении Алим-ханом Кашгарии: «Правители семи городов …

Батафсил »

Муҳаммад Ёқуббек – Хитойдаги Еттишаҳар давлатининг Пскентлик ҳукмдори (2-мақола)

Давоми. 1-қисмни ўқиш Шарқий Туркистондан ташвишли хабар… Хон Султон Сайидхон Тошкент ўрдасига келиб ўрнашди. Унинг олдига Муҳаммад Ёқуббек ҳам келиб, саломга кирди. Амир лашкар Алимқулга бу пайтда Шарқий Туркистоннинг Қашқар шаҳридан хат-хабар келган бўлиб, уни бу масала кўп ўйлантириб қўйган. Саркарда Қашқар ва унинг атрофи, у ерда бўлаётган воқеаларга кўпдан эътибор бериб юрган эди. Чунки, Шарқий Туркистондаги манчжурлар ҳокимиятига қарши …

Батафсил »

Муҳаммад Ёқуббек – Хитойдаги Еттишаҳар давлатининг Пскентлик ҳукмдори (1-мақола)

Туркистон халқлари тарихида ўчмас из қолдирган сиймолардан бири Муҳаммад Ёқуббек Бадавлатдир (1820–1877 йй.). Муҳаммад Ёқуббек XIX асрнинг иккинчи ярмида Қўқон хонлиги ва Шарқий Туркистон ҳудудида катта ҳарбий ташкилотчилик ишларини олиб борган атоқли саркарда ва давлат арбоби сифатида машҳур бґлган. У манбаларда турлича, жумладан, «Муҳаммад Ёқуббек», «Ёқуббек Бадавлат», «Оталиқ Ғозий», «Қушбеги» каби номлар билан қайд этилган. Муҳаммад Ёқуббек 1820 йилда Тошкент …

Батафсил »

Чингизхоннинг набирасини мусулмон қилган шайхни биласизми?

2020 йилда “Бухоро – Ислом маданияти пойтахти” Милоднинг IХ асри бошларидаёқ “Қуббат ул-ислом” – “Ислом динининг гумбази” номи билан машҳур бўлган Бухоро, тарихчи Наршахийнинг гувоҳлик беришича, машҳур фиқҳшунос олим Абу Хафси Кабир Бухорий (767–832) туфайли шу номга сазовор бўлган. Бухоронинг шонли тарихида шайх Сайфиддин Боҳарзий (1190–1261) фаолияти туфайли шаҳарнинг шуҳрати ислом оламида янада юксалди. Шу сабабли орадан тўрт аср ўтгач, …

Батафсил »

Эртага «TASHKENT BOOK FEST – 2019» – I Тошкент халқаро китоб кўргазма-ярмаркаси бошланади

Шу йилнинг 2-4 октябрь кунлари «TASHKENT BOOK FEST – 2019» – I Тошкент халқаро китоб кўргазма-ярмаркаси бўлиб ўтади. Бу ҳақда АОКА хабар берди. Ўзбекистонда илк маротаба ўтказилаётган ушбу йирик маданий тадбирда етти мамлакат — Буюк Британия, Германия, Қозоғистон, Корея, Қирғизистон, Россия Федерацияси, Туркия давлатдан 16 та нашриёт ва китоб савдо ташкилотлари вакиллари иштирок этадилар. Шунингдек, Ўзбекистондаги элчихона ва хорижий компаниялар, …

Батафсил »

Бухорода Х асрга оид кўприк қолдиқлари топилди

Бухоро вилоятининг Ромитан туманида жойлашган «Хўжа Ниёз Хоразмий» мақбараси олдидан оқиб ўтувчи зовурда қурилиш ишлари олиб борилаётган пайтда сув остидан Х асрга тааллуқли Лақ-Лақа кўприги топилган. Тошкент археология тадқиқот институти мутахассислари кўприк Х асрда қурилгани ва XVI асрда қайта таъмирланганини тасдиқлади. Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси матбуот хизматининг маълум қилишича, мазкур ҳудудда тадбиркор Низом Ҳусейнов томонидан экотуристик марказ яратиш бўйича ҳам …

Батафсил »

Tарихимиздаги талаба-ректор ҳақида биласизми?

1918 йилда фидойи маърифатпарвар Мунавварқори Абдурашидхонов ташаббуси билан Туркистон халқ миллий дорилфунуни сифатида фаолият бошлаган Ўзбекистон Миллий университети бу йил бир юзи бир ёшни қаршилади. Унинг мусулмон халқ дорилфунунидан то бугунги Миллий университетгача босиб ўтган йўли, жумладан, 1918 йилда Туркистон халқ университети, 1919–1923 йилларда Туркистон Давлат университети, 1923–1960 йилларда Ўрта Осиё Давлат университети, 1960–2000 йилларда Тошкент Давлат университети, 2000 йилдан …

Батафсил »

Анвар Пошо: «Сулҳ битими фақат Туркистон тупроқларидан бутун рус аскарларини олиб чиқиб кетилгандан кейингина бўлиши мумкин…Бу ер русларники эмас, балки туркий халқларнинг асл юртидир»

Энг сўнгги умидни қонга бўяган, Оҳ, қандай хайрсиз замонлар келган. Фарёдим дунёни бўғиб ўлдирсин, Қоп-қора бахтимга шайтонлар кулсин. Чўлпон Пошо Анвар Пошо 1881 йилнинг июнь ойида Истанбулда таваллуд топди. Ҳарбий билим юртида, кейинроқ Истанбул Бош Штаб академиясида таҳсил олган. 1909-1911 йилларда Берлинда Ҳарбий атташе лавозимида хизмат қилган. Туркия, Македония, Кавказ, Германия, Россия ҳамда ҳаётининг сўнгида Туркистондаги сиёсий жараёнларда қатнашган. Ёш …

Батафсил »

Давлат тили мақоми (тарихий-ҳуқуқий таҳлил)

Ўзбек тили дунёнинг энг ривожланган тилларидан бири эканлиги аллақачон исботланган. У мумтоз адабий анъанага, кенг тармоқли лексикага ва бой ифода воситаларига эга. Маълумки, ўтмишда ўзбек тилининг мақоми турлича бўлган. Иш юритишда Ҳусайн Бойқаро даврида (ХV асрнинг иккинчи ярми – ХVI асрнинг боши) камроқ, амирликлар даврида кўпроқ қўлланган. Собиқ иттифоқ даврида, аниқроғи, 1918 йилда гўё тиллар тенглиги таъминланган – Туркистон АССРнинг …

Батафсил »

Қадимий маҳаллалар. Бешоғайни

БЕШОFАЙНИ – Себзор даҳасидаги қадимий маҳалла. Коҳота, Ҳовузли, Қоратут, Қошиқчилик маҳаллалари билан чегарадош бўлган. Қарийб 150 хонадон яшаган. Аҳолиси, асосан, ўзбеклар бўлиб, чакана савдо ва ҳунармандчилик, шаҳар ташқарисидаги ерларида деҳқончилик билан шуғулланган, 2 масжид, қабристон, чойхона, баққоллик дўконлари, сартарошхона, жувозхона, тегирмон, тўқув устахонаси бўлган (20-аср боши). Ҳозирги ҳудудида 4–9 қаватли турар жой бинолари қурилган. «Тошкент» энциклопедияси. 2009 йил

Батафсил »

Эски ўзбек ёзуви

Эски ўзбек ёзуви – араб графикаси асосида шаклланган ва 11-асрдан 20-асрнинг бошларигача қўлланган ўзбек ёзуви; араб алифбосидаги 28 та ҳарфга араб тилида бўлмаган, лекин эроний ва туркий тилларга хос бўлган товушларни ифодалаш учун яна 4 та ҳарф қўшиш билан шакллантирилган. Ушбу ҳарфлар араб алифбосидаги тайёр ҳарфларга қўшимча нуқта ёки чизиқ орттириш йўли билан ҳосил қилинган ва уларнинг ҳар бири алифбо …

Батафсил »